W cyklu o twarzach pomorskiego protestantyzmu trafia się i taka, która z amboną nie miała wiele wspólnego, a przecież należy do świata ewangelickiego ziemiaństwa Pomorza, w którym pobożność szła nieraz w parze z pasją poznawania. Eugen Ferdinand von Homeyer był jednym z najsłynniejszych przyrodników, jakich wydała ziemia słupska: ornitologiem, podróżnikiem i kolekcjonerem, którego nazwisko znano w całych Niemczech.1
Urodził się 11 listopada 1809 roku w Nerdinie koło Anklam, na Pomorzu Przednim. Z ziemią słupską związał się od 1840 roku, a w latach 1852–1874 był właścicielem majątku w Warblewie.1 To tam, we własnym dworze, urządził rzecz na owe czasy niezwykłą: muzeum ptaków i park. Nie była to fanaberia zamożnego ziemianina, lecz praca całego życia, a kto chciał na Pomorzu poważnie mówić o ptakach, prędzej czy później trafiał do Warblewa.
✦ ✦ ✦Homeyer nie poprzestał jednak na swoim majątku i okolicznych lasach. Ciekawość świata wiodła go daleko poza granice ojczystego kraju. Odbył wielką wyprawę naukową — jak zapisano, dookoła świata — w towarzystwie arcyksięcia Rudolfa Habsburga, następcy tronu austro-węgierskiego, który sam słynął z zamiłowania do przyrody.1 Naturalistyczne zainteresowania następcy tronu Rudolfa i jego wyprawy badawcze to fakt z ogólnej historii nauki XIX wieku. Określenie „dookoła świata” podaję za źródłem parafialnym; źródła zewnętrzne wiążą znajomość Homeyera z arcyksięciem Rudolfem z wyprawą ornitologiczną nad dolny Dunaj (deltę), nie z podróżą dookoła globu. Niewielu pomorskim ziemianom dane było wówczas obserwować ptactwo świata u boku przyszłego cesarza.
Przyszło też uznanie środowiska. Homeyer został prezesem Niemieckiego Towarzystwa Ornitologicznego, stając na czele tych, którzy w Niemczech zajmowali się nauką o ptakach, a po sobie zostawił dzieła naukowe i podróżnicze.1 Najsilniej przemawia jednak to, co zgromadził: jego kolekcja liczyła 6800 spreparowanych ptaków, 5000 jaj i 160 gniazd — cały zbiór zebrany przez jednego człowieka w jego pomorskim dworze.1
✦ ✦ ✦Zmarł w 1889 roku w Słupsku, gdzie spędził większą część dorosłego życia.1 Jego obecność w opowieści o ewangelickim Pomorzu przypomina, że dziedzictwo protestanckie tych ziem tworzą nie tylko kościoły, plebanie i cmentarze, ale również dwory, biblioteki i gabinety przyrodnicze — cały świat ziemiańskiej kultury, w którym ewangelicy Pomorza żyli, gospodarzyli i poznawali świat. Luterańska tradycja od dawna afirmuje świat stworzony jako dzieło Boże, godne poznania i podziwu; tę myśl przywołuję jako tło, nie jako poświadczony pogląd samego Homeyera, którego osobistej duchowości źródło nie opisuje.
Wśród twarzy, które w tym cyklu naznaczone są wygnaniem i wojną, Homeyer pozostaje człowiekiem pogodnym — kimś, kto cierpliwie, przez całe życie liczył ptaki, a jego pasja przetrwała go w kolekcji i księgach. I takie życie bywa swoistym świadectwem zachwytu nad światem, który ktoś uznał za wart opisania do ostatniego pióra.