Erlöserkirche

Sopot w XIX wieku rósł. Z rybackiej wioski stał się modnym kurortem — Niemcy z Berlina, z Königsberga, z całych Prus przyjeżdżali tu na sezon, kąpali się w Bałtyku, spacerowali po molo. Stali mieszkańcy też przybywali: rzemieślnicy, urzędnicy, lekarze. Wśród nich — ewangelicy.1

Ale ewangelicy Sopotu nie mieli własnej parafii. Przez całą pierwszą połowę XIX wieku należeli do parafii w Małym Kacku — wsi kilka kilometrów na zachód od centrum Sopotu. Chodzić tam w każdą niedzielę, w deszczu i mrozie, po wiejskiej drodze — to były codzienne realia wiernych ewangelickiego Sopotu przez dziesięciolecia.

W 1871 roku pojawiła się pierwsza sopocka kaplica — Friedenskapelle, Kaplica Pokoju.2 Mała, prowizoryczna, ale własna. Sopot zaczynał mieć własną infrastrukturę ewangelicką. W 1890 roku gmina wyznaniowa usamodzielniła się od Małego Kacka (pełne odłączenie nastąpiło rok później) — Sopot dostał status własnej parafii ewangelickiej.

A w 1899 roku położono kamień węgielny pod nowy, właściwy kościół: Erlöserkirche — Kościół Zbawiciela. Budowa trwała dwa lata. W 1901 roku kościół był gotowy.2

Erlöserkirche stanęła jako architektoniczny wyraz tego, czego Sopot potrzebował: trwałego, reprezentacyjnego centrum ewangelickiego życia religijnego. Do kurortu przyjeżdżali goście z całych Niemiec — i goście ewangeliccy potrzebowali gdzie pójść na niedzielne nabożeństwo. Stali mieszkańcy potrzebowali swojego domu modlitwy, a nie comiesięcznej wyprawy do Małego Kacka.

Po 1945 roku Erlöserkirche przejął Kościół Katolicki — to wzorzec powtarzający się w całym Trójmieście. Ewangelickie kościoły budowane przez lata weszły w 1945 roku w nową epokę z nowymi właścicielami i nową nazwą. Sopocki Kościół Zbawiciela dziś jest rzymskokatolickim kościołem pod wezwaniem świętego Jerzego — przekazanym duszpasterstwu wojskowemu 8 maja 1945 roku. Wezwanie Najświętszego Serca Pana Jezusa nosi natomiast osobny budynek: dawna kaplica cmentarna przy ulicy Malczewskiego.

Friedenskirche — z Kaplicy Pokoju przebudowana i rozbudowana — stała się po 1945 roku ewangelickim kościołem dla polskiej ludności, a potem kolejnym katolickim. Sopot ma dziś jeden czynny kościół ewangelicki przy ul. Lipowej — kontynuacja ewangelickiej obecności w nowym kształcie.