Dziedzictwo › Katalog › Pruszcz Gdański
Kościół · powiat gdański
Pruszcz Gdański — kościół ewangelicki (Praust)
niem. Praust
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Praust
- Czas budowy
- XIV w. (wzm. 1367), przebudowa po wojnie 13-letniej — gotyk, stosunkowo duże rozmiary
- Miejscowość
- Pruszcz Gdański, gm. Pruszcz Gdański
- Dawny powiat
- Kreis Danziger Höhe
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- kościół rzymskokatolicki (Podwyższenia Krzyża Świętego)
Gotycki kościół w Pruszczu Gdańskim (Praust) sięga XIV w. — pierwsza wzmianka 1307, przywilej kościelny odnowiony 1367 przez komtura gdańskiego Ludeke von Essena. Ceglaną świątynię, niszczoną w XV w. i po 1577, odbudowano na krzyżackich fundamentach; kolejne remonty w latach 1677–1680, 1794, 1831 i 1936. Od ok. 1578 (pierwszy predykant) był kościołem ewangelickim; administracyjnie należał do Kreis Danziger Höhe, a w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska.
Miejscowa parafia — samodzielna, z przyłączonymi ok. 1600 wsiami Cieplewo i Rostowo — wchodziła w skład Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej (unijna, nie luterańska augsburska). W 1910 r. Praust liczył 1697 ewangelików, 1029 katolików i 33 Żydów. Mennonitów było niewielu (4 w 1869), bez odrębnej gminy w miejscowości. Nabożeństwa ewangelickie odprawiano do 1944; w 1945 kościół przejęli katolicy (dziś parafia Podwyższenia Krzyża Świętego), a cmentarz ewangelicki zlikwidowano.