Dwa królestwa

Co to znaczy?

Luter rozróżnia dwa Boże porządki rządzenia światem:

• Królestwo prawe (Reich zur Rechten): Kościół. Środki: Słowo i sakramenty. Język: Ewangelia, przebaczenie, miłość, łaska. Cel: zbawienie.
• Królestwo lewe (Reich zur Linken): państwo, prawo, gospodarka. Środki: władza, miecz, kary, struktury. Język: sprawiedliwość ziemska, porządek, prawo. Cel: powstrzymywanie zła w świecie do końca czasów.

OBA są Boże. OBA potrzebne. ALE — ich logiki się różnią i NIE wolno ich mieszać.

Czemu to ważne?

Bo średniowiecze mieszało. Papież był głową państwa kościelnego. Krzyżowcy zabijali „w imię Boże”. Inkwizycja sądziła „dusze”. Kościół rządził mieczem. Wynik: zniekształcenie obu królestw.

Luter mówi: oddziel. Pozwól państwu być państwem (rządzić mieczem, sądzić, karać). Pozwól Kościołowi być Kościołem (głosić Słowo, sprawować sakramenty, odpuszczać).

Jakie ma to konsekwencje dziś?

1. Kościół NIE głosuje politycznie z ambony. Pastor mówi o Bogu i grzechu, nie o partiach.
2. Państwo NIE pisze teologii. Polityka nie decyduje czym jest sakrament.
3. Chrześcijanin żyje w obu królestwach. Jako wierzący — należy do Kościoła i jego porządku łaski. Jako obywatel — należy do państwa i jego porządku prawa. Czasem te dwa porządki wchodzą w napięcie — wtedy trzeba odróżniać.
4. Sprawiedliwość ziemska nie jest miłością ewangeliczną. Sędzia ma sądzić, nie przebaczać. Kościelnemu wolno przebaczać, bo Bóg jest sędzią.

Krytyka

Krytycy mówią: to dało luteranom usprawiedliwienie dla bierności wobec państwa. W XX wieku niektóre kościoły niemieckie zbyt łatwo zaakceptowały nazizm pod sztandarem „dwóch królestw”. Bonhoeffer i Confessing Church temu się sprzeciwili — pokazując, że nawet w królestwie lewym są granice Bożego pozwolenia.

Klucz

„Każdy chrześcijanin powinien być posłuszny władzom — chyba że one każą mu nie być posłusznym Bogu. Wtedy Boga należy słuchać bardziej niż ludzi.” — luterańska zasada.