Dziedzictwo › Katalog › Karwia
Cmentarz · powiat pucki
Karwia — cmentarz poewangelicki
niem. Karwenbruch
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Karwenbruch
- Miejscowość
- Karwia
- Dawny powiat
- Kreis Putzig in Westpreußen
- Parafia ewangelicka
- ev. Kirchspiel Krockow (Krokowa)
- Dziś
- cmentarz ewangelicki (relikt, w rejestrze zabytków)
Cmentarz poewangelicki w Karwieńskim Błocie Pierwszym (niem. Karwenbruch), na terenie osady olęderskiej założonej 28 października 1599 przez starostę puckiego Jakuba Wejhera, który osadził na osuszanych błotach sześciu fryzyjskich osadników wyznania luterańskiego. Administracyjnie przed 1920 wieś należała do Kreis Putzig (rej. gdański, Prusy Zachodnie), do Amtsbezirku Karwenbruch; parafia ewangelicka mieściła się w Krokowie (Krockow), katolicka w Strzelnie (Strellin) — osada nie miała własnego kościoła, jedynie cmentarz z murowanym grobowcem rodzinnym z 2. połowy XIX w.
W 1871 liczyła 531, ok. 1905 — 516 mieszkańców. Po II wojnie zgermanizowanych potomków osadników wysiedlono; cmentarz opuszczono i zdewastowano. Zachowały się ruiny grobowca i pojedyncze nagrobki (najstarszy 1848 [?]). Wpisany do rejestru zabytków 24 kwietnia 1990 (nr 1089); ruralistyczny układ wsi wpisano 17 czerwca 2005.
Źródła
- Meyers Gazetteer — Karwenbruch (Kreis Putzig, RB Danzig; ev. Krockow, kat. Strellin, 516 mieszk.)
- Meyers Gazetteer — Karwen 3) (odrębna miejscowość = Karwia)
- Kerntopf — Karwenbruch, Kreis Putzig (założenie 1599, 6 osadników luterańskich z Fryzji, Kirchspiel Krockow, 531 mieszk. 1871)
- Wikipedia — Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych (współrzędne, grobowiec, nagrobek 1848, rejestr 1990 nr 1089)
- Wikipedia — Karwieńskie Błota (historia olęderska, 1599 Jan Wejher, wyznanie, losy 1945)
- territorial.de — Amtsbezirk Krockow / Gemeindeverzeichnis Kreis Putzig 1908
- AGOFF — Kreis Putzig