Lębork — Kaplica Ewangelicko-Augsburska

Kaplicę ewangelicką w Lęborku wzniesiono w 1870 roku na cmentarzu ewangelickim przy dzisiejszej ulicy Wojska Polskiego (dawnej Stolper Chaussee), pierwotnie jako kaplicę cmentarną. Neogotycka budowla z cegły, założona na planie zbliżonym do kwadratu, składa się z podpiwniczonego korpusu, kruchty i półkolistej apsydy z aneksami — dostawionej później, o czym świadczą różnice w materiale i detalu. Korpus nakryto dachem naczółkowym z sygnaturką zwieńczoną krzyżem, a elewacje zdobią ostrołukowe blendy, lizeny i ceramiczne gzymsy.

Wnętrze jest jednoprzestrzenne, przykryte drewnianym, malowanym na zielono stropem. Znaczna część wyposażenia pochodzi z dawnych świątyń ewangelickich okolicy: krucyfiks, ławki, dwie fisharmonie oraz kielich i misa chrzcielna z kościoła w Janowicach. Najcenniejsza jest polichromowana ambona ze Słuszewa, utrzymana w zieleni i ozdobiona malowanymi wizerunkami czterech ewangelistów; chrzcielnicę i ołtarz wykonano w 2014 roku. U podnóża apsydy urządzono lapidarium z sześciu XIX- i XX-wiecznych płyt nagrobnych ocalałych z cmentarza (m.in. rodzin Brinh, Grueder, Muenchow i Borrhardt). Na dawnym cmentarzu, dziś przekształconym w park, spoczęli rodzice Paula Nipkowa — lęborczanina, wynalazcy „tarczy Nipkowa”, jednej z podstaw telewizji mechanicznej; w 2008 roku stanął tu pomnik pojednania w formie otwartej księgi z napisami po polsku i po niemiecku. Kaplicę wpisano do rejestru zabytków w 2009 roku.

Po 1945 roku, gdy dawne świątynie lęborskich luteran przejęli katolicy, ewangelikom pozostawiono cmentarz i tę kaplicę. Ostatni niemieccy duchowni — księża Gerhard Ehrenforth, Willy Haack i Hans Pribnow — musieli opuścić miasto w latach 1945–1946; do 1948 roku posługę pełniła jeszcze diakonisa Frieda Zilz. Polski zbór ewangelicki rozpoczął działalność 1 stycznia 1955 roku, a jego trzon stanowili przesiedleńcy z okolic Lwowa. Do 1986 roku lęborscy ewangelicy należeli do parafii w Sopocie, następnie do parafii ewangelicko-augsburskiej w Słupsku; w 1987 roku wspólnota liczyła już tylko 52 wiernych. Dziś kaplica pozostaje czynnym kościołem filialnym tej parafii oraz miejscem spotkań ekumenicznych i wydarzeń kulturalnych — trwałym śladem niegdyś licznej, a po wojnie zaledwie garstki, wspólnoty.