DziedzictwoKatalog › Nowy Dwór Gdański

Kościół · powiat nowodworski

Nowy Dwór Gdański — parafia i kościół ewangelicki (Tiegenhof)

niem. Tiegenhof

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Tiegenhof
Czas budowy
1833 — klasycyzm
Miejscowość
Nowy Dwór Gdański, gm. Nowy Dwór Gdański
Dawny powiat
do 1920: Kreis Marienburg
Parafia ewangelicka
Tiegenhof — miejscowość była siedzibą własnej parafii (Kirchspiel) ewangelickiej; kościół ewangelicki na fundamentach zamku Loitzów
Po 1945
zburzony
Dziś
nieistniejący (rozebrany 1953)

Tiegenhof (dziś Nowy Dwór Gdański) to dawne miasto targowe środkowych Żuław, przed 1920 w Kreis Marienburg (Prusy Zachodnie), a w latach 1920–1939 siedziba nowego powiatu Grosses Werder w Wolnym Mieście Gdańsku. Miejscowość silnie protestancka: w 1871 na 2142 mieszkańców 1250 było ewangelikami (luteranie/unijni), 620 katolikami, a ok. 170 mennonitami.

Ewangelicy mieli tu własną parafię i kościół wzniesiony 1831–1834 na fundamentach zamku Loitzów (wg planów przypisywanych K.F. Schinklowi); świątynia przetrwała wojnę, lecz została rozebrana w 1953. Katolicki, odrębny kościół Przemienienia Pańskiego zbudowano 1847–1851 (dziś czynny). Tiegenhof i okolice to zarazem historyczne centrum mennonitów Żuław — odrębnej wspólnoty anabaptystycznej, NIE luteran; główne mennonickie domy modlitwy stały w pobliskich wsiach (Orlofferfelde/Orłowskie Pole, Fürstenwerder/Żuławki).

Położenie: 54,2146° N, 19,1151° E — Żuławy (Żuławy Gdańskie / Malborskie) Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Tiegenhof / Nowy Dwór Gdański — de.wikipedia (historia administracyjna, kościoły, spis 1871, ludność)
  2. Kościół ewangelicki (dawny), Nowy Dwór Gdański — polska-org.pl (rozbiórka 1953)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.