Dziedzictwo › Katalog › Ostrowite
Kościół · powiat gdański
Ostrowite — ruiny kościoła ewangelickiego (Osterwick)
niem. Osterwick
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Osterwick
- Czas budowy
- XIV w.; wieża szachulcowa 1732, dach 1744
- Miejscowość
- Ostrowite, gm. Suchy Dąb
- Dawny powiat
- Danziger Niederung
- Po 1945
- ruina
- Dziś
- ruina kościoła + cmentarz ewangelicki
Ostrowite (niem. Osterwick), wieś na Żuławach Gdańskich w gminie Suchy Dąb. Przed 1920 w Kreis Danziger Niederung (prow. Prusy Zachodnie), w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, 1939–1945 w Landkreis Danzig (Reichsgau Danzig-Westpreußen). Średniowieczny kościół (mury i szczyty z XIV w., meszne 1356) był pierwotnie katolicki; po reformacji przejęty przez ewangelików (luteranie/unijni). Osterwick tworzyło samodzielną parafię ewangelicką, do której przyłączono wieś Zugdam (Suchy Dąb) — listę pastorów podaje Rhesa (1834).
Wieża szachulcowa 1732, dach 1744. W 1868 r. wieś liczyła 436 mieszkańców: 260 ewangelików, 171 katolików, 5 Żydów; katolicy należeli do parafii w Giemlicach. Brak potwierdzenia odrębnej gminy mennonickiej w samej wsi, choć Żuławy były terenem osadnictwa mennonickiego [?]. Aktualny stan kościoła wymaga weryfikacji [?] — podawana „ruina" nie ma pokrycia w wiarygodnym źródle (błędnie dołączono opis innego Ostrowitego, z gm. Dobiegniew).
Duchowni ewangeliccy
Wzmianki oznaczone [?] pochodzą z pojedynczego źródła i wymagają potwierdzenia.
- Daniel Butterbrodt — działał w latach 80. XVI w. [?]
- Charitius Gurbus/Scherer (z Malborka)
- Gerlach (z Moraw, szwedzki kapelan polowy)
- B. Liesch
- Jacob Zeh
- Stuke
Źródła
- de.wikipedia — Ostrowite (ujednoznacznienie): Ostrowite (Suchy) = ehemals Osterwick im Landkreis Danzig, Danzig-Westpreußen
- de.wikipedia — Suchy Dąb (deutsch Zugdam)
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (statystyka 1868, meszne 1356, klasztor oliwski, par. kat. Giemlice) — cyt. w rekordzie
- BŁĘDNIE PRZYPISANE — pl.wikipedia „Ruiny kościoła w Ostrowitem" dotyczy Ostrowitego w gm. Dobiegniew (woj. lubuskie), NIE tej wsi