Rekowo Górne — cmentarz ewangelicki

Rekowo Górne, po niemiecku Rekau, to kaszubska wieś na skraju Puszczy Darżlubskiej, do 1945 roku majątek ziemski, do 1920 roku w pruskim powiecie puckim. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1392 roku: 19 lipca komtur gdański Jan Rumpenheim nadał Hermanowi Volczerowi czterdzieści trzy włóki na prawie chełmińskim, wydzielając sołtysowi cztery włóki i dziewięć mórg. 14 grudnia 1400 roku komtur Albrecht von Schwarzburg potwierdził starszy przywilej: dobra liczyły wtedy pięćdziesiąt włók i dzierżył je Paweł Swyarowitz. Uwłaszczenie czterech ostatnich gburów nastąpiło tu w 1808 roku. W dawnych zapisach wieś występuje też jako Rakowo — pod tą postacią w latach 1583 i 1678.

W 1869 roku urzędowy podręcznik rejencji gdańskiej notował w Rekau 21 budynków mieszkalnych i 259 mieszkańców, w tym 88 ewangelików i 171 katolików. Podręcznik wymieniał tu własny okręg szkolny i gorzelnię.

Słownik geograficzny notuje we wsi szkołę ewangelicką z jednym nauczycielem i czterdzieściorgiem sześciorgiem dzieci, parową gorzelnię i agencję pocztową od 1884 roku. Razem z folwarkiem Emilshof (dwa domy, trzynaścioro mieszkańców) i karczmą (jeden dom, siedmioro mieszkańców) majątek obejmował 683 hektary, w tym 388 hektarów roli ornej, 70 hektarów łąk i 185 hektarów lasu. W 1885 roku wszystkie trzy osady liczyły dziewiętnaście domów, trzydzieści osiem gospodarstw domowych i 239 mieszkańców — 189 katolików i pięćdziesięciu ewangelików. Wykaz gmin z 1885 roku podaje ten sam podział (powiat pucki, strona sześćdziesiąta szósta, pozycja osiemdziesiąta piąta, w odczycie „Refau”) i odsyła ewangelików do parafii w Pucku, a katolików do Redy.

W tablicy parafialnej z 1910 roku Rekau stoi pod pozycją osiemdziesiątą trzecią z parafią ewangelicką w Pucku; ten sam spis liczy tu 237 mieszkańców. Na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego wieku majątek liczył od 223 do 237 mieszkańców. Urząd stanu cywilnego mieścił się w Rekowie. Skorowidz Rzeczypospolitej z 1921 roku ma w powiecie puckim jedną pozycję o nazwie Rekowo, na stronie pięćdziesiątej piątej pod numerem dwudziestym czwartym: 259 mieszkańców, w tym 243 katolików i szesnastu ewangelików, przy 250 osobach narodowości polskiej i dziewięciu niemieckiej. Pozycja ta nie rozstrzyga, czy chodzi o Rekowo Górne, czy o Rekowo Dolne.

Pałac w stylu willi włoskiej wzniósł tu w 1871 roku radca Hagen z Sobowidza. Po 1945 roku mieścił się w nim państwowy majątek rolny, od 1968 roku instytut ogrodniczy; dziś działa w nim hotel.

Po 1945 roku ludność niemiecko-ewangelicka ustąpiła. W wykazie gminy Puck wojewódzkiej ewidencji zabytków, obejmującym osiem pozycji cmentarnych, Rekowo Górne nie występuje. Plan miejscowy uchwalony przez Radę Gminy Puck 15 lutego 2024 roku opisuje we wsi dawny cmentarz ewangelicki, nieczynny, „wraz z zielenią i pozostałościami nagrobków”. W planie ochroną objęto między innymi położenie cmentarza i starodrzew.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Puck (Putzig) i podaje tu 38 ewangelików w obszarze dworskim.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. IX, hasło „Rekowo” (1.); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau (Kreis Putzig, s. 66, poz. 85); Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku); Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921); wojewódzka ewidencja zabytków, gmina Puck; M. Drzewiecki, zbiór położeń cmentarzy (punkt „Rekowo Górne”); uchwała nr LXX/14/24 Rady Gminy Puck z 15 lutego 2024 roku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 13 marca 2024 roku, poz. 1314); Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 189, pozycja 312; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 40.