Dziedzictwo › Katalog › Skarszewy
Kościół · powiat starogardzki
Skarszewy — dawny kościół ewangelicki
niem. Schöneck (in Westpreußen)
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Schöneck (in Westpreußen)
- Czas budowy
- 1630 — neogotyk (czerwona cegła)
- Miejscowość
- Skarszewy
- Dawny powiat
- Kreis Berent
- Po 1945
- przejęty przez katolików
Parafia (gmina) ewangelicka w Skarszewach (niem. Schönberg) należała do superintendentury Kartuzy. Luterańska wspólnota istniała tu od XVII w. — tradycyjnie wiąże się jej erygowanie z rokiem 1630/1635; wcześniej, w latach 1551–1596, miejscowa fara pozostawała przejściowo w rękach ewangelików. Najsłynniejszym epizodem jej dziejów był tzw. „kościół 24-godzinny”: wojewoda i starosta skarszewski Jakub Narzymski zgodził się na budowę zboru pod warunkiem wzniesienia go w ciągu jednej doby. Materiały przygotowano potajemnie w Gdańsku i przywieziono na 131 wozach pod eskortą, a świątynię w konstrukcji szachulcowej (mur pruski) postawiono w nocy z 14 na 15 września 1741 r. Podczas pierwszej Wielkanocy zawaliły się drewniane empory, co pociągnęło ofiary śmiertelne. Tę pierwotną budowlę rozebrano w XIX w. Nowy, murowany kościół ewangelicki wzniesiono w latach 1879–1881 w stylu neogotyckim, z czerwonej cegły, przy obecnej ul.
Szkolnej 5, częściowo w obrębie dawnych murów obronnych miasta. Do 1945 r. obiekt pozostawał własnością skarszewskiej gminy ewangelickiej. Po wojnie, wskutek wysiedlenia ludności niemieckiej i ewangelickiej, świątynia popadła w zaniedbanie i służyła jako magazyn zbożowy. 15 września 1987 r. przejęła ją katolicka parafia św. Michała Archanioła, a 28 sierpnia 1988 r. została poświęcona pod wezwaniem św. Maksymiliana Marii Kolbego. Budynek zachowany do dziś i czynny liturgicznie. Liczby wiernych ewangelickich z lat 1900–1939 nie udało się ustalić w dostępnych źródłach publicznych.