DziedzictwoKatalog › Skarszewy

Kościół · powiat starogardzki

Skarszewy — dawny kościół ewangelicki

niem. Schöneck (in Westpreußen)

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Schöneck (in Westpreußen)
Czas budowy
1630 — neogotyk (czerwona cegła)
Miejscowość
Skarszewy
Dawny powiat
Kreis Berent
Po 1945
przejęty przez katolików

Parafia (gmina) ewangelicka w Skarszewach (niem. Schönberg) należała do superintendentury Kartuzy. Luterańska wspólnota istniała tu od XVII w. — tradycyjnie wiąże się jej erygowanie z rokiem 1630/1635; wcześniej, w latach 1551–1596, miejscowa fara pozostawała przejściowo w rękach ewangelików. Najsłynniejszym epizodem jej dziejów był tzw. „kościół 24-godzinny”: wojewoda i starosta skarszewski Jakub Narzymski zgodził się na budowę zboru pod warunkiem wzniesienia go w ciągu jednej doby. Materiały przygotowano potajemnie w Gdańsku i przywieziono na 131 wozach pod eskortą, a świątynię w konstrukcji szachulcowej (mur pruski) postawiono w nocy z 14 na 15 września 1741 r. Podczas pierwszej Wielkanocy zawaliły się drewniane empory, co pociągnęło ofiary śmiertelne. Tę pierwotną budowlę rozebrano w XIX w. Nowy, murowany kościół ewangelicki wzniesiono w latach 1879–1881 w stylu neogotyckim, z czerwonej cegły, przy obecnej ul.

Szkolnej 5, częściowo w obrębie dawnych murów obronnych miasta. Do 1945 r. obiekt pozostawał własnością skarszewskiej gminy ewangelickiej. Po wojnie, wskutek wysiedlenia ludności niemieckiej i ewangelickiej, świątynia popadła w zaniedbanie i służyła jako magazyn zbożowy. 15 września 1987 r. przejęła ją katolicka parafia św. Michała Archanioła, a 28 sierpnia 1988 r. została poświęcona pod wezwaniem św. Maksymiliana Marii Kolbego. Budynek zachowany do dziś i czynny liturgicznie. Liczby wiernych ewangelickich z lat 1900–1939 nie udało się ustalić w dostępnych źródłach publicznych.

Położenie: 54,0718° N, 18,4460° E — rejencja gdańska Pokaż w atlasie →
⚠ Lokalizacja przybliżona — punkt wskazuje okolicę (miejscowość), nie dokładne miejsce obiektu. Do weryfikacji w terenie.

Źródła

  1. Skarszewy — de.wikipedia (Schöneck, Kreis Berent, kościoły)
  2. Skarszewy — pl.wikipedia (obiekty sakralne, zbór 1741, kościół neogotycki 1881)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.