Dziedzictwo › Katalog › Steblewo
Kościół · powiat gdański
Steblewo — kościół (dawniej ewangelicki)
niem. Stüblau
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Stüblau
- Czas budowy
- gotyk XIV w.; parafia 1343, restaur. 1871
- Miejscowość
- Steblewo, gm. Suchy Dąb
- Dawny powiat
- Danziger Niederung
- Po 1945
- ruina
- Dziś
- trwała ruina (zabezpieczona)
Steblewo (niem. Stüblau) — wieś na Żuławach Steblewskich, w Kreis Danziger Niederung; w latach 1920–1939 w granicach Wolnego Miasta Gdańska. Gotycki, ceglany kościół z XIV w. był największą świątynią Żuław Gdańskich. Parafia katolicka istniała od 1343; od 1584 do 1945 kościół był EWANGELICKI — luterański z patronatem miasta Gdańska, po 1817 w Kościele unijnym staropruskim. Miał własną parafię (Kirchspiel Stüblau) ze szkołą; wsią filialną było m.in. Długie Pole (Langenfelde).
Katolicy należeli do parafii w Giemlicach. W 1885 r. wieś liczyła 513 mieszkańców (348 katolików, 165 ewangelików). Świątynię spalono w 1945 r. (najpewniej Armia Czerwona); zachowały się mury i wieża, ruinę zabezpieczono w 2013 r. Wokół — cmentarz przykościelny z XVIII–XIX-wiecznymi stelami i kaplicą grobową rodziny Wessel (1854). To dziedzictwo luterańsko-unijne, NIE mennonickie.
Duchowni ewangeliccy
Wzmianki oznaczone [?] pochodzą z pojedynczego źródła i wymagają potwierdzenia.
- Gabriel Ulrich — wedle ksiąg 1592, wedle Curickego 1596 [?]
- Franc. Geritius
- Daniel Vogel
- W.P. Verpoorten (doktor teologii, †przy kościele św. Katarzyny w Gdańsku)
Źródła
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (Sulimierski/Chlebowski/Walewski, 1880–1902) — Steblewo: 1885 r. 513 mk. (348 kat., 165 ew.), par. ew. w miejscu, par. kat. Giemlice, wzmianka 1305, nadanie 1343
- zabytek.pl — Steblewo, ruina kościoła, g-298818
- Steblewo – ruiny kościoła, Turystyczny Powiat Gdański (1584–1945 ewangelicki, patronat Gdańska, kaplica Wessel 1854, ruina zabezpieczona 2013)
- Steblewo (Stüblau) — zulawy.infopl.info (gm. Suchy Dąb, gotyk, największy kościół Żuław, spalony 1945)
- Gmina Suchy Dąb — sołectwo Steblewo
- GAMEO — rekord powiązany ze Stüblau (curid=52260); dziś niedostępny (Cloudflare 403) — do weryfikacji kwestii mennonickiej