Po Trójcy Świętej · tydzień 23 · kolor: zielony
Powiat
kwidzyński
Typ
Cmentarz
Denominacja
mennonickie

Z Wikipedii (PL)

Drugi z barcickich cmentarzy mennonickich leży przy drodze prowadzącej do ośrodka dla bezdomnych AGAPE. Ewidencja konserwatorska podaje rodzaj obiektu i to wskazanie drogi; w źródłach nie znaleziono daty założenia ani granic. W rejestrze zabytków cmentarz nie figuruje. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Ryjewo na lata 2024–2027 opisuje drugi z barcickich cmentarzy mennonickich przy drodze DW602 i posesji numer 85, na działce o powierzchni 0,27 hektara: pośrodku stał dom modlitwy wzniesiony w 1866 roku, rozebrany po drugiej wojnie światowej, przed cmentarzem postawiono kamień upamiętniający z napisami po polsku i po niemiecku, a na cmentarzu jest 11 steli. Pierwszy cmentarz zachował się za zabudowaniami gospodarstwa numer 70. Barcice to dawne Tragheimerweide, siedziba zboru mennonickiego na prawym brzegu Wisły między Kwidzynem a Malborkiem. Wspólnota należała do gałęzi fryzyjskiej i długo nosiła nazwę od nizin sztumskich, „Stuumsche Needering”, albo od wsi Schweingrube. Dom modlitwy mennonitów wzniesiono tu za zgodą biskupa chełmińskiego z 1728 roku, a w 1763 roku powiększono go i założono przy nim cmentarz. W latach 1733–1779, gdy zbory fryzyjskie w Prusach Zachodnich chciały zakazać małżeństw z katolikami i ewangelikami, trzej członkowie zboru mieszkający w Rosenkranz sprzeciwili się temu i zaczęli wybierać własnych duchownych. Rozłamowi zapobiegła konferencja starszych fryzyjskich, zebrana w 1779 roku w Schweingrube; rację przyznano grupie z Rosenkranz i małżeństwa mieszan…

Źródła zewnętrzne

  • Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Ryjewo, stan 29 VIII 2026, poz. 17
  • Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego — źródło drukowane
  • Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online — strona internetowa
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
  • Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen. Auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885, Berlin 1887 — powiat Stuhm, gmina wiejska Tragheimerweide — spis urzędowy
  • Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku — źródło drukowane
  • Program Opieki nad Zabytkami Gminy Ryjewo na lata 2024–2027, uchwała nr LI/392/24 z 27 marca 2024 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2024, poz. 2044, s. 45 i 47 — program opieki nad zabytkami

Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.

Wpisz słowo lub temat, który Cię interesuje: