O stronie
PoEwangelicku.pl to autorska platforma o luteranizmie Pomorza — zbiór treści, nie blog. Wolontariat, nie biznes. Bez reklam, bez skryptów śledzących.
Po co ta strona?
Pomorze ma blisko pięć wieków luterańskiej tradycji. Mowa tu o Pomorzu Gdańskim (nadwiślańskim) — Gdańsku, Kaszubach i Kociewiu — o ziemi słupsko-bytowsko-lęborskiej, a także o Powiślu i Żuławach, czyli mniej więcej o dawnych Prusach Zachodnich w granicach sprzed 1920 roku wraz z pasem miejscowości przyległych. Ten obszar rozdzielono po wojnie między cztery dzisiejsze województwa, a Pomorze Zachodnie (Szczecińskie) ma własną, odrębną historię reformacji. Po 1945 r. wymiana ludności sprawiła, że większość tej historii została zapomniana — niemieckie inskrypcje na nagrobkach, opuszczone kościoły zamienione w magazyny, parafie liczące garstki wiernych. Ta strona zbiera tę pamięć — z pruskich spisów powszechnych (1820, 1885, 1905, 1910), z dziewiętnastowiecznych monografii kościelnych (Harnoch 1890, Rhesa 1834, Schultz), ze Słownika geograficznego, z wojewódzkiej ewidencji zabytków, z polskiego piśmiennictwa naukowego i z oficjalnych źródeł Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.
Strona dokłada do tego dwie warstwy: codzienność wiary — streszczenia kazań z parafii sopockiej, modlitwy, pieśni, rok kościelny — oraz wprowadzenie dla początkującego — kurs siedmiu wieczorów, FAQ, Mały Katechizm Lutra, kompendium 56 zagadnień.
Cel: żeby dorosły człowiek, który trafił z Google szukając „czym właściwie różni się ewangelik od katolika”, szybko znalazł najważniejsze różnice (zebrane na stronie Co nas łączy, co różni) i wiedział, od czego zacząć — a żeby dla badacza, parafianina albo księdza strona była zarazem rzetelnym źródłem.
Czego tu NIE ma
- Reklam. Żadnych banerów, reklam natywnych ani treści sponsorowanych.
- Skryptów śledzących z zewnętrznych serwisów. Brak Google Analytics, brak Facebook Pixela, brak ciasteczek marketingowych.
- Ciasteczek analitycznych. Własny licznik na hashowanych IP (SHA-256) — zgodny z RODO, bez baneru zgody.
- Partnerów handlowych. Strona nikomu nic nie poleca w zamian za pieniądze.
Co tu jest
- Kazania z parafii ewangelicko-augsburskiej w Sopocie (2020–2026) w opracowanych streszczeniach (kazania wygłoszone w parafii, streszczenia przygotowane redakcyjnie) — 331
- 56 zagadnień katechizmu dla dorosłych
- 7-wieczorowy kurs luteranizmu dla początkujących
- 26 pytań FAQ · 23 hasła teologiczne · 8 pieśni PL+DE · 12 postaci · 41 wydarzeń osi czasu
- Mały Katechizm Lutra w 7 częściach (klasyczny tekst 1529)
- Mapa kościołów, zborów i cmentarzy ewangelickich Pomorza — 1394 obiektów opisanych od podstaw na podstawie pruskich spisów powszechnych, monografii kościelnych, Słownika geograficznego i ewidencji zabytków — średnio z czterech–pięciu źródeł na obiekt. Każdy opis ma wykaz źródeł, a twierdzenia, których nie udało się potwierdzić, są w nim oznaczone.
Ile trzeba przeczytać, żeby zostało jedno zdanie
Przy każdym miejscu w atlasie stoi wykaz źródeł. Razem jest ich 14 150 — średnio 10,2 na jeden obiekt. To jednak tylko to, co ostatecznie dało się zacytować.
Żeby te przypisy postawić, trzeba było przejrzeć zbiór liczący ponad czterdzieści tysięcy stron: pruskie spisy powszechne z lat 1820, 1885, 1895, 1905 i 1910, dziewiętnastowieczne kroniki kościelne, inwentarze zabytków powiat po powiecie, Słownik geograficzny, wizytacje biskupie z XVI wieku, wykazy ksiąg metrykalnych, wojewódzką ewidencję zabytków i monografie regionalne. Na jedno miejsce w atlasie przypada zatem około trzydziestu stron przewertowanego materiału.
Zdarza się, że z tych trzydziestu stron zostaje jedno zdanie — i to zdanie brzmi: cmentarz tu był, ale nie wiemy gdzie. Takich miejsc jest w atlasie dwieście dwadzieścia dwa. Szukanie ich przenieśliśmy w teren, bo na to pytanie nie odpowie już żadne archiwum.
Liczby obiektów i odwołań pobierane są na bieżąco z bazy atlasu. Objętość zbioru źródeł zmierzono 23 września 2026 roku: 29 003 strony policzono co do jednej w plikach z rozpoznanym tekstem, resztę stanowią pojedyncze strony skanów. Część tomów jest w zbiorze dwukrotnie — jako plik złożony i jako osobne strony — więc podana liczba jest ostrożna.
Nota techniczna (kolofon)
Backend: Python 3.10 + Flask + PostgreSQL 16 z pgvector (HNSW indexes). Frontend: vanilla CSS (oklch, container queries, View Transitions), Alpine.js, zero framework. Embeddingi semantyczne przez Ollama bge-m3 (1024-dim). Hosting: własny VPS, certyfikat Let's Encrypt. Cały zestaw oprogramowania jest otwartoźródłowy (open source).
Kod nie jest publiczny (jeszcze), ale każdy fragment, którego nie napisał autor pochodzi z wyraźnie wskazanych źródeł: teksty z domeny publicznej (Mały Katechizm Lutra 1529, Konfesja Augsburska 1530) oraz cytaty biblijne z Biblii Warszawskiej (1975) — przytaczane na zasadzie dozwolonego cytatu, z podaniem źródła (prawa do przekładu: Towarzystwo Biblijne w Polsce). Materiały Wydawnictwa Warto wykorzystywane są w sposób inspiracyjny, bez kopiowania tekstu.
Kontakt
E-mail: lukasz@plexisystem.pl
Parafia EA Sopot (źródło kazań): sopot.luteranie.pl
Diecezja Pomorsko-Wielkopolska KEA: diec.pomorsko-wlkp.luteranie.pl
Jeśli masz uwagi merytoryczne, znalazłeś błąd, chcesz dopowiedzieć fakt z historii lokalnej parafii — pisz na lukasz@plexisystem.pl. Odpiszę.