Chełmża — kościół św. Mikołaja (od 1827 roku ewangelicki, po 1945 roku katolicki)
Kulmsee
- Rok powstania
- 1304
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- toruński
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Gotycki kościół świętego Mikołaja w Chełmży — po niemiecku Kulmsee — jest najstarszą farą miasta. Stanął w obecnym kształcie, z cegły i kamienia, w 1304 roku, a od 24 września 1827 roku służył jako zbór ewangelicki. W latach 1820–1827 luteranie mieli pofranciszkański kościół świętego Jerzego, który spłonął w 1827 roku. Świątynia przetrwała; po 1945 roku przejęli ją katolicy i dziś jest kościołem filialnym parafii świętego Mikołaja. Chełmża była przez blisko sześć stuleci stolicą diecezji. Biskup Heidenryk wyniósł w 1251 roku do godności katedry osobną świątynię, a kościół świętego Mikołaja — z patronatem i wszystkimi dochodami — oddał w tym samym roku kapitule. Odtąd w murach katedry witano biskupów obejmujących stolicę, zwoływano synody diecezjalne i grzebano zmarłych pasterzy. Kazania w kościołach katolickich były do końca XVI wieku przeważnie niemieckie; w okolicy Chełmży, gęsto zaludnionej polską ludnością wiejską, z osobnego zapisu biskupa Mikołaja ufundowano w 1508 roku przy katedrze stanowisko dla duchownego głoszącego po polsku (*Praedicator Polonorum circa ecclesiam cathedralem*). W 1825 roku stolicę biskupią przeniesiono do Pelplina, a katedra stała się kościołem parafialnym. Fankidejski zapisał: „Klasztór i kościół franciszkański zupełnie runął, a pierwotny kościół parafialny używają innowiercy”. W jego wyliczeniu chełmżyńskich strat ta budowla stoi obok kaplic rozebranych i klasztorów zniesionych. Protestantów za czasów polskich prawie tu nie było; przybyło ich …
Źródła zewnętrzne
- — źródło online
- Kościół św. Mikołaja w Chełmży — Wikipedia — kwerenda workflow
- Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
- „Diecezja chełmińska. Zarys historyczno-statystyczny”, Pelplin 1928 (nakładem Kurii Biskupiej) — źródło drukowane
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 549, 550 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 92 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 2, 12; t. 3, s. 879; t. 4, s. 1199; t. 5, s. 1327, 1331; t. 6, s. 1570, 1602; t. 7, s. 1975 — źródło drukowane
- W. Z. Łyjak, „Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej »August Terletzki« z Elbląga (1857–1908)”, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1, 1999, s. 57 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.