Twoja pierwsza wizyta w kościele ewangelickim

**Co wziąć.** Nic. Ewentualnie kilkadziesiąt złotych na ofiarę (w wielu kościołach jest tacka albo skarbonka — wpłacasz, ile możesz, nie ma nakazu). Telefon wycisz. Nie ma dress code'u, ale schludnie — luteranie cenią porządek. Mężczyzna w marynarce nie jest dziwny. Kobieta nie potrzebuje chusty (to nie cerkiew, nie meczet). Krótkie spodenki w upalne lato? Ok, byle czysto.

**Kiedy przyjść.** Sprawdź godzinę nabożeństwa na stronie parafii. Klasycznie: niedziela 10:00 lub 10:30. Przyjdź 10 minut wcześniej. Stań, popatrz, znajdź miejsce. Ławki są zwykle ponumerowane, ale można siadać gdziekolwiek (czasem są zarezerwowane dla starszyzny parafialnej — wtedy jest tabliczka).

**Co znajdziesz w ławce.** Śpiewnik (gruba czarna lub bordowa książka — *Śpiewnik Ewangelicki*). Karty z porządkiem nabożeństwa (czasem). Biblię (czasem). Ksiądz poda numery pieśni — bierzesz śpiewnik i śpiewasz razem.

**Co się dzieje, w porządku** (klasyczne nabożeństwo niedzielne, ~60-75 minut):

1. **Pieśń wejściowa** — wszyscy śpiewają, ksiądz wchodzi w stule (kolorowej szarfie na ramionach)

2. **Pozdrowienie i spowiedź powszechna** — ksiądz: „W imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego”. Spowiedź: wspólnie odmawiamy formułę wyznania grzechów, ksiądz ogłasza absolucję (przebaczenie). Klękają lub stoją, w niektórych parafiach inaczej.

3. ***Kyrie* i *Gloria*** — krótkie wezwania (po polsku zwykle): „Panie, zmiłuj się”, „Chwała na wysokościach Bogu”

4. **Czytania biblijne** — 1-2 fragmenty Pisma. Zwykle z listów lub Ewangelii.

5. **Pieśń (graduale)** — przejście do kazania

6. **Kazanie** — centrum nabożeństwa. 15-25 minut. Ksiądz głosi tekst Pisma w jego znaczeniu na dziś. *Słuchasz uważnie* — to jest „posiłek” niedzielny.

7. **Wyznanie wiary** — wspólnie Apostolskie lub Nicejskie. Wstajesz.

8. **Pieśń**

9. **Modlitwy ogólne i Ojcze nasz** — ksiądz prowadzi, wszyscy odmawiają

10. **Wieczerza Pańska** (w nabożeństwie spowiednio-komunijnym, nie co tydzień)

11. **Błogosławieństwo** — ksiądz wyciąga ręce nad zgromadzeniem: „Niech Pan ci błogosławi i strzeże cię...” (Lb 6,24-26)

12. **Pieśń wyjściowa** — ksiądz wychodzi, ludzie zostają lub wstają

**Kiedy wstać.** Klasycznie: w czytaniu Ewangelii, w wyznaniu wiary, w Ojcze nasz, w błogosławieństwie. Reszta — siedzisz lub klęczysz. Obserwuj sąsiadów — robią to, co trzeba.

**Czy mogę przyjąć komunię?** Tak — jeśli jesteś ochrzczonym chrześcijaninem (każda denominacja) i rozumiesz, co bierzesz (że to ciało i krew Chrystusa, dane na odpuszczenie grzechów). Najlepiej powiedz księdzu przed nabożeństwem, że chcesz przyjąć — to ułatwi. Komunia jest pod dwiema postaciami: chleb (opłatek lub kawałeczek chleba) i wino (z kielicha lub kieliszka). Jeśli nie chcesz — zostań w ławce, nikt cię nie wypędzi.

**Po nabożeństwie.** Zostań chwilę. Ksiądz stoi przy wyjściu — może zechcesz mu się przedstawić. Wielu ewangelików ma „kawkę po nabożeństwie” — w sali parafialnej. Możesz iść. Ludzie są zwykle przyjaźni, ale też powściągliwi. Nie usłyszysz „witamy nowego brata!” jak w Kościele charyzmatycznym. Usłyszysz: „dzień dobry, dawno pana nie widziałem” albo „skąd pan jest?”. To nie chłód — to luterański temperament: rzeczowy, ostrożny, ale serdeczny.

**Czego się nie spodziewać.** Niespodziewanych ekspresji emocjonalnych (płaczu na publiczność, glosolalii, „padania w Duchu”). Posypywania głowy popiołem (tylko Środa Popielcowa). Procesji. Kropienia wodą święconą. Modlitwy za zmarłych z różańcami. To nie liturgia rzymska. To nie liturgia charyzmatyczna. To liturgia luterańska — *słowo, modlitwa, pieśń, sakrament*.

I jedno na koniec. Po nabożeństwie posiedź chwilę. Pomyśl. Co cię uderzyło? Co przeszkadzało? Co zostało? Bo nie wracasz tym, czym przyszedłeś — choćbyś nie czuł różnicy.