Bądki — cmentarz ewangelicki

Bądki, po niemiecku Groß Bandtken, leżą w gminie Gardeja, po wschodniej stronie Wisły. W okresie przed 1945 rokiem wieś należała do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder). Wojewódzka ewidencja zabytków ujmuje tutejszy cmentarz ewangelicki w arkuszu gminy Gardeja i opisuje jego położenie na północ od wsi. W tym opisie leży on na skraju lasu, po wschodniej stronie drogi z Gardei do Kwidzyna.

Pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 263 mieszkańców w 31 domach: 237 ewangelików, 23 katolików i trzech innych chrześcijan. W tym spisie ewangelicy i katolicy należeli do parafii w Kwidzynie. 16 lipca 1938 roku władze niemieckie zmieniły nazwę wsi na Pankendorf.

Według „Planu odnowy miejscowości Bądki na lata 2011–2018”, dokumentu gminy Gardeja z kwietnia 2011 roku, cmentarz powstał tu na początku XIX wieku. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Gardeja na lata 2020–2023 opisuje tę nekropolię jako nieczynny cmentarz ewangelicki z początku XIX wieku, położony na północ od wsi, na skraju lasu przy polnej drodze. W tym programie opisano teren jako czytelny, oczyszczony z samosiewów, z tablicą informacyjną; nagrobki są liczne i dobrze widoczne.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Groß Bandtken jako wieś. Notował tu 30 domów mieszkalnych i 348 mieszkańców, w tym 335 ewangelików i 13 katolików. W tym samym podręczniku zapisano, że miejscowość miała własny okręg szkolny.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Kwidzyn (Marienwerder) i podaje tu 278 ewangelików.

Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Marienwerder, s. 76–77, pozycja 26 (odczyt ze skanu); wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gardeja, pozycja 11; „Plan odnowy miejscowości Bądki na lata 2011–2018”, gmina Gardeja, kwiecień 2011; Meyers Gazetteer, hasło Gross Bandtken; D. Lange, „Geographisches Ortsregister Ostpreußen”, 2005, karta miejscowości Pankendorf w Bildarchiv Ostpreußen; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Gardeja na lata 2020–2023 (uchwała nr XXII/146/2020 z 28 października 2020 roku); E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 98–99; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 69.