Dziedzictwo › Katalog › Bądy

Cmentarz · powiat elbląski

Bądy — cmentarz ewangelicki

niem. Bunden

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Bunden
Miejscowość
Bądy, gm. Pasłęk
Dawny powiat
Kreis Preußisch Holland (Regierungsbezirk Königsberg, Provinz Ostpreußen)
Powiat dziś
elbląski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Bądach, po niemiecku Bunden, założono w drugiej połowie XIX wieku. Leży na wzniesieniu w północnej części wsi i zajmuje około 22 arów. Stan zachowania jest zły. Kompozycja zieleni — dębów, olch, jesionów i żywotników zachodnich — stała się nieczytelna, a teren porastają liczne samosiewy.

Bądy były pierwotnie wsią pruską, która z czasem przekształciła się w niemiecką. Przed 1945 rokiem leżały w powiecie Preußisch Holland, w prowincji Prusy Wschodnie; dziś należą do gminy Pasłęk. W XIX wieku wieś należała do ewangelickiej parafii w Mariance, a po reformie samorządowej z 1828 roku tworzyła własną gminę ziemską.

Urodził się tu 27 października 1862 roku Gustav Hermann Adloff, syn tutejszego gospodarza Friedricha i Dorothei z domu Kluth. Po gimnazjum realnym w Elblągu, które ukończył maturą w 1883 roku, zdał w 1884 roku jako ekstern egzamin dojrzałości w gimnazjum humanistycznym i studiował teologię w Królewcu. W latach 1889–1911 był proboszczem w Nożynie (Groß Nossin) na Pomorzu. Zmarł 2 lipca 1911 roku w Berlinie.

Almanach parafii Prus Wschodnich z 1912 roku zalicza tę miejscowość do parafii Marianka (Marienfelde), liczącej 2624 dusze.

Źródła: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 75; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16.

Położenie: 54,1254° N, 19,7157° E Pokaż w atlasie →

⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna. (geokod wsi Nominatim; położenie ze Studium: pn część wsi, na wzniesieniu — do uściślenia)

Źródła

  1. mpzp.igeomap.pl
  2. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Pasłęk
  3. E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912
  4. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1041
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.