DziedzictwoKatalog › Barwalde

Kościół · powiat nowodworski

Barwalde — dawny kościół ewangelicki

niem. Bärwalde

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Bärwalde
Miejscowość
Barwalde
Dawny powiat
do 1920: Kreis Marienburg
Po 1945
zburzony
Dziś
nie istnieje (spłonął 1990); cmentarz-lapidarium

Niedźwiedziówka (niem. Bärwalde), gm. Stegna, pow. nowodworski — olęderska wieś na Żuławach. Obiekt to drewniany MENNONICKI dom modlitwy gminy flamandzkiej, wzniesiony w 1768 r. na mocy koncesji biskupa chełmińskiego; przetrwał II wojnę i PRL, spłonął doszczętnie w 1990 r. (zachowane fundamenty).

Otaczał go cmentarz mennonicki (stele XVIII–XIX w.), po 2000 r. urządzony jako lapidarium, zdewastowane w 2015 r. To dziedzictwo anabaptystyczne, NIE luterańskie — mennonici flamandzcy osiedlali się w rejonie Bärwalde od XVI w. (w 1820 r. Bärwalde/Niedźwiedzica liczyła 256 mieszk., w tym 69 mennonitów). Ludność ewangelicko-augsburska (luterańska) należała odrębnie do parafii przy gotyckim kościele św. Jakuba w sąsiedniej Niedźwiedzicy [?]. Administracyjnie: do 1920 Kreis Marienburg (Prusy Zach.), 1920–1939 Wolne Miasto Gdańsk (Kreis Großes Werder), 1939–1945 Reichsgau Danzig-Westpreußen.

Położenie: 54,2582° N, 18,9890° E Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Wikipedia PL — Mennonicki dom modlitwy w Niedźwiedziówce
  2. Wikipedia PL — Niedźwiedziówka
  3. Wikipedia DE — Niedźwiedzica (Pommern) (Bärwalde: 1570, 1820=256/69 mennonitów, Kreis, kościół św. Jakuba XIV w.)
  4. Wikipedia PL — Niedźwiedzica (województwo pomorskie)
  5. OpenStreetMap Nominatim — reverse geocode 54.25819,18.98904 → Niedźwiedziówka (Bärwalde), gm. Stegna, pow. nowodworski
  6. GAMEO — Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia (źródło rekordu atlasu; niedostępne w tej kwerendzie, 403)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.