Dziedzictwo › Katalog › Barwino

Cmentarz · powiat słupski

Barwino — cmentarz ewangelicki

niem. Barvin

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Barvin
Miejscowość
Barwino, gm. Kępice
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Bartin (Barcino) — kościół parafialny w Barcinie; Barwino bez własnego kościoła
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki (pozostałości postumentów, zarośnięty)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz wiejski w Barwinie, po niemiecku Barvin, założono na planie prostokąta na północ od wsi, między dwiema drogami. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 ujmuje go w wykazie cmentarzy wojewódzkiej ewidencji zabytków jako ewangelicki, założony na początku XX wieku. Z pierwotnego układu niewiele zostało: pozostałości kamiennych postumentów wyznaczają fragmenty rzędów pochówków. W obrębie cmentarza wszystko zarosły samosiejki, a przy głównym wejściu stoją fragmenty jednego z ceglanych słupków bramnych.

Cmentarz jest nieczynny.

Barwino było wsią z majątkiem rycerskim w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; dziś leży w powiecie słupskim, w gminie Kępice. Według strony internetowej wsi w 1285 roku jej dobra, wraz z innymi wsiami późniejszej parafii w Barcinie, otrzymał w posagu Heinrich von Massow; listy lenne z 1478 i 1486 roku wymieniają ród von Massow jako właściciela Barwina.

Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku właścicielem majątku rycerskiego Barwino, po niemiecku Barvin (w księdze: Barwin), był Meissner. W 1879 roku majątek liczył 1689 hektarów i miał gorzelnię parową i piec wapienny. W 1905 roku jego właścicielem było Niemieckie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie w Poczdamie (Deutsche Lebensversicherungsgesellschaft), a majątek liczył 1325 hektarów.

W 1911 roku majątek należał do porucznika Waltera Nitschego, a w 1928 roku do jego spadkobierców; liczył wtedy 1050 hektarów.

Własnego kościoła wieś nie miała. Barwino należało do ewangelickiej parafii w Barcinie, której późnogotycki kościół, wzniesiony zapewne w drugiej połowie XVI wieku, stał w tamtej wsi; w Barwinie był cmentarz i szkoła. Nieliczni katolicy podlegali parafii w Słupsku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał w gminie wiejskiej 238 ewangelików, a w obwodzie dworskim 487 ewangelików i 20 katolików. Leksykon Meyersa podaje dla wsi 259 mieszkańców według spisu z 1910 roku, a w 1939 roku Barwino liczyło 499 mieszkańców w 119 gospodarstwach domowych.

Po 1945 roku ludność niemiecko-ewangelicką wysiedlono, a wieś zasiedlili polscy osadnicy.

Źródła: P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 127; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 99; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Meyers Gazetteer (Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs), hasło Barvin, t. 1, s. 115; J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. III: „Die Kreise Schivelbein, Dramburg, Neustettin, Bublitz und Rummelsburg”, Stettin 1934, s. 114 (hasło Bartin); rummelsburg.de, hasło Gemeinde Barvin; strona internetowa wsi Barwino (barwino.slupsk.pl), rys historyczny; Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 (uchwała nr XXX/325/2021 z 23 grudnia 2021 roku); „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 148–149; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 158–159; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 281.

Położenie: 54,2926° N, 16,9123° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna.

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. K. Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim (2013)
  3. P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 127
  4. P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 126–127
  5. „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 148–149
  6. „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 158–159
  7. „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 281
  8. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 39–40, 46

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0564
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.