Dziedzictwo › Katalog › Barwino
Cmentarz · powiat słupski
Barwino — cmentarz ewangelicki
niem. Barvin
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Barvin
- Miejscowość
- Barwino, gm. Kępice
- Dawny powiat
- Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Bartin (Barcino) — kościół parafialny w Barcinie; Barwino bez własnego kościoła
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- nieczynny cmentarz poewangelicki (pozostałości postumentów, zarośnięty)

Cmentarz wiejski w Barwinie, po niemiecku Barvin, założono na planie prostokąta na północ od wsi, między dwiema drogami. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 ujmuje go w wykazie cmentarzy wojewódzkiej ewidencji zabytków jako ewangelicki, założony na początku XX wieku. Z pierwotnego układu niewiele zostało: pozostałości kamiennych postumentów wyznaczają fragmenty rzędów pochówków. W obrębie cmentarza wszystko zarosły samosiejki, a przy głównym wejściu stoją fragmenty jednego z ceglanych słupków bramnych.
Cmentarz jest nieczynny.
Barwino było wsią z majątkiem rycerskim w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; dziś leży w powiecie słupskim, w gminie Kępice. Według strony internetowej wsi w 1285 roku jej dobra, wraz z innymi wsiami późniejszej parafii w Barcinie, otrzymał w posagu Heinrich von Massow; listy lenne z 1478 i 1486 roku wymieniają ród von Massow jako właściciela Barwina.
Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku właścicielem majątku rycerskiego Barwino, po niemiecku Barvin (w księdze: Barwin), był Meissner. W 1879 roku majątek liczył 1689 hektarów i miał gorzelnię parową i piec wapienny. W 1905 roku jego właścicielem było Niemieckie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie w Poczdamie (Deutsche Lebensversicherungsgesellschaft), a majątek liczył 1325 hektarów.
W 1911 roku majątek należał do porucznika Waltera Nitschego, a w 1928 roku do jego spadkobierców; liczył wtedy 1050 hektarów.
Własnego kościoła wieś nie miała. Barwino należało do ewangelickiej parafii w Barcinie, której późnogotycki kościół, wzniesiony zapewne w drugiej połowie XVI wieku, stał w tamtej wsi; w Barwinie był cmentarz i szkoła. Nieliczni katolicy podlegali parafii w Słupsku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał w gminie wiejskiej 238 ewangelików, a w obwodzie dworskim 487 ewangelików i 20 katolików. Leksykon Meyersa podaje dla wsi 259 mieszkańców według spisu z 1910 roku, a w 1939 roku Barwino liczyło 499 mieszkańców w 119 gospodarstwach domowych.
Po 1945 roku ludność niemiecko-ewangelicką wysiedlono, a wieś zasiedlili polscy osadnicy.
Źródła: P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 127; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 99; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Meyers Gazetteer (Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs), hasło Barvin, t. 1, s. 115; J. Kohte, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. III: „Die Kreise Schivelbein, Dramburg, Neustettin, Bublitz und Rummelsburg”, Stettin 1934, s. 114 (hasło Bartin); rummelsburg.de, hasło Gemeinde Barvin; strona internetowa wsi Barwino (barwino.slupsk.pl), rys historyczny; Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025 (uchwała nr XXX/325/2021 z 23 grudnia 2021 roku); „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 148–149; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 158–159; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 281.
⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna.
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- K. Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim (2013)
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 127
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 126–127
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 148–149
- „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 158–159
- „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 281
- Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 39–40, 46
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0564
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka