Dziedzictwo › Katalog › Białogarda

Cmentarz · powiat lęborski

Białogarda — cmentarz poewangelicki

niem. Belgard an der Leba (Belgard [Leba]); kasz. Biôłogarda

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Belgard an der Leba (Belgard [Leba]); kasz. Biôłogarda
Miejscowość
Białogarda, gm. Wicko
Dawny powiat
Kreis Lauenburg i. Pom.
Po 1945
przejęty przez katolików

Białogarda (niem. Belgard an der Leba, kasz. Biôłogarda) — najstarsza wieś dawnego powiatu lęborskiego, do 1945 w Kreis Lauenburg i. Pom. (rej. Köslin, prow. Pomorze). Region zluteranizowany od XVI w. Wieś miała własny kościół ewangelicki: neogotycki, wzniesiony w 1890 na fundamentach starszej (romańskiej) świątyni; poświęcenie po ukończeniu wieży nastąpiło 21 XII 1902, wcześniej ewangelicy gromadzili się w szkole z 1782.

Kościół należał do parafii (Kirchspiel) w Łebieniu (Labehn), utworzonej w 1893 wspólnie z Białogardą i pięcioma wsiami (Gęś, Maszewko, Kopaniewo, Krępa Kaszubska, Zdrzewno); w 1940 parafia liczyła ok. 3200 wiernych (Kościół unijny). Cmentarz ewangelicki przy kościele, na wzniesieniu w północnej części wsi przy drodze Wicko–Lębork, powstał zapewne w 2. poł. XIX w. Po 1945 kościół przejęli katolicy (par. św. Jana Chrzciciela). Nagrobki ewangelickie całkowicie usunięto — układ grobów nieczytelny.

Położenie: 54,6540° N, 17,6515° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Białogarda — Wikipedia (EN): nazwa Belgard an der Leba, współrzędne, gmina Wicko/pow. lęborski, kościół św. Jana Chrzciciela, ludność 223
  2. Łebień (Nowa Wieś Lęborska) — de.wikipedia: Kirchspiel Labehn 1893 z Belgard a.d. Leba, 5 wsi, siedziba Łebień, 3200 wiernych 1940, Kirchenkreis Lauenburg
  3. cmentarze.lebork.pl — Białogarda/Belgard: cmentarz ewangelicki przy kościele, 2. poł. XIX w., nagrobki usunięte, szczątki znalezione przy pracach wod-kan
  4. Parafia pw. św. Jana Chrzciciela w Białogardzie — Diecezja Pelplińska: kościół neogotycki 1890, konsekracja 21 XII 1902, ewangelicki do 1945, szkoła 1782
  5. OSTPOMMERN e.V. — Kreis Lauenburg (przynależność administracyjna do prow. Pomorze, rej. Köslin)
  6. Historia gminy Wicko / kościół św. Jana Chrzciciela (lotzl.lebork.pl, wicko.pl)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.