Biebrowo — cmentarz ewangelicki

Biebrowo — po niemiecku Bebbrow, a w zapisie z 1523 roku Bebberow — było wsią i majątkiem ziemskim (Rittergut); dziś leży w gminie Choczewo, a do 1945 roku należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze.

Biebrowo wchodziło w skład dóbr rodziny Jatzkow: w 1523 roku wśród czterech zobowiązanych do służby wojennej szlachciców tego nazwiska wymieniono Jürgena Jatzkowa „to Bebberow”, a list lenny z 3 lipca 1527 roku objął Jackowo, Biebrowo, Sasino, Zwartowo, Borkowo, Bargędzino, Kierzkowo i Przebendowo. Później wieś trzymali von Somnitzowie. Urząd landrata wspólnego powiatu lęborsko-bytowskiego sprawował od 16 czerwca 1794 do 23 września 1800 roku von Somnitz, dziedziczny podkomorzy (Erbkämmerer) na Bebbrowie, Jackowie i Uhlingen. Od 1 października 1907 roku Biebrowo i Jackowo znalazły się znowu w jednym ręku — Franza Fließbacha.

W dawnym wykazie szlacheckich wsi ziemi lęborskiej, przedrukowanym przez Cramera, Bebberow należy do parafii w Osiekach (Ossekische Kirche); potwierdza to opis z 1784 roku, według którego wieś leżała nad jeziorem i nad Bałtykiem, miała folwark, pięciu zagrodników i dziesięć dymów, a parafialnie („eingepfarrt”) należała do Osiek. Biebrowo leżało trzy mile na północ-północny wschód od Lęborka; przy wsi rósł niewielki las sosnowy, a mieszkańcy łowili ryby.

W XIX wieku osuszono jezioro, nad którym leżała wieś. W 1865 roku ówczesny właściciel Biebrowa Otto Krause i właściciel Jackowa Wilhelm Fließbach założyli spółkę, która do 1866 roku odwodniła około 292 hektarów dawnego przymorskiego mokradła; jeziora nie ma na mapach.

W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku, ogłoszonym drukiem w 1898 roku, figuruje Biebrowo wśród obwodów dworskich powiatu pod pozycją 66: zapisano tam 96 ewangelików i 2 katolików. Urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy miało w Sasinie (Sassin), a sąd w Lęborku. Katolicy podlegali parafii w Żarnowcu (Zarnowitz). Franz Tetzner w książce o Słowińcach i Kaszubach lęborskich z 1899 roku wymienił Biebrowo wśród wsi nadmorskiego pasa, w których mowa słowiańska zachowała się jeszcze — jak pisał — w słabych resztkach; obok niemieckiego „Bebbrow” zapisał kaszubską postać nazwy, „Biebrowo”, czyli tę, która jest dziś urzędowa. W Ciekocinie (Zackenzin) utworzono w maju 1888 roku wikariat, a 1 stycznia 1903 roku erygowano samodzielną parafię, wydzieloną z osieckiej i obejmującą Ciekocino, Sasino, Słajszewo (Schlaischow), Biebrowo, Kurowo i Choczewko.

W leksykonie Meyersa (stan ze spisu z 1910 roku) wieś liczyła 65 mieszkańców, tyle samo u Franza Schultza około 1912 roku; Schultz zauważa, że przez ostatnie trzydzieści lat ludność wsi trzymała się liczby około stu.

Cmentarz datowany jest na XIX wiek i leży na północny wschód od wsi, przy polnej drodze do Kopalina, na działce numer 370/2. Po wysiedleniach 1945 roku został porzucony i zatarł się w terenie; do dziś zachowała się kępa starych drzew z resztkami nagrobków, w OpenStreetMap podpisana jako „Dawny Cmentarz Ewangelicki”.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Lauenburg); Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs; Franz Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern, Lauenburg i. Pom. 1912; Franz Tetzner, Die Slowinzen und Lebakaschuben, Berlin 1899; Reinhold Cramer, Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow, Königsberg 1858; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); ciekocinko.pl; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1064.