Dziedzictwo › Katalog › Bięcino

Cmentarz · powiat słupski

Bięcino — cmentarz ewangelicki

niem. Benzin

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Benzin
Miejscowość
Bięcino, gm. Damnica
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Dammen (Damno), Kirchenkreis Stolp-Altstadt (Słupsk-Stare Miasto), Kościół Ewangelicko-Unijny (Unia Staropruska)
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
Cmentarz ewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Bięcinie leży w północnej części wsi, po prawej stronie leśnego traktu ku Kukowu i Żoruchowu. Założono go na planie kwadratu; dziś granice są zatarte, a to, co zostało, otacza bukowy starodrzew. Pruska mapa topograficzna 1:25 000 z lat 1889 i 1891 pokazuje cmentarz ogrodzony kamiennym wałem, a w jego części południowo-zachodniej kaplicę albo większy murowany grobowiec. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego naliczyła tu w 2013 roku cztery zachowane nagrobki, a zdjęcie z 1995 roku pokazuje drewniany krzyż wyznaczający ziemną mogiłę. Portal cmentarzy powiatu słupskiego wymienia ponadto 43 granitowe cokoły pod krzyże żeliwne, cztery fragmenty rozbitych nagrobków i fragment krzyża drewnianego, a z pochowanych zna z nazwiska jednego: Leo Zaddacha, zabitego 10 marca 1945 roku przez żołnierza radzieckiego.

Cmentarz jest nieczynny.

W 1784 roku Bięcino liczyło dziewięć dymów i leżało w synodzie słupskim.

Bięcino, po niemiecku Benzin, leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Wieś, wzmiankowana w 1499 roku jako Bentzin, od 1686 do 1945 roku była majątkiem rodu von Puttkamer. Ludność, niemal wyłącznie ewangelicka, należała do parafii w Damnie, po niemiecku Dammen, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto; własnego kościoła ani kaplicy w Bięcinie nie było.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujmuje wieś w dwóch pozycjach: gmina wiejska liczyła 208 ewangelików i troje Żydów, katolików nie zapisano, a obwód dworski — 154 ewangelików. W 1939 roku wieś liczyła 420 mieszkańców.

Nakaz ewakuacji z 8 marca 1945 roku wykonała mniej więcej połowa mieszkańców, a kolumnę uciekinierów żołnierze radzieccy dogonili po kilku kilometrach. Wszystkich dawnych mieszkańców wysiedlono; później ustalono, że 200 z nich mieszkało w Republice Federalnej Niemiec, a 100 w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Od 1946 roku wieś zamieszkuje ludność katolicka.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, s. 168, poz. 9 i s. 176, poz. 165; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 25; „Bięcino — Benzin”, cmentarze.slupsk.pl; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 392–394; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 943.

Położenie: 54,5240° N, 17,2190° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pochodzenie współrzędnych nieudokumentowane. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Bięcino — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
  4. Pruski spis powszechny z 2 XII 1895 (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Stolp
  5. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 943
  6. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Bięcino

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0510
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.