Dziedzictwo › Katalog › Bielnik Drugi

Cmentarz · powiat elbląski

Bielnik Drugi — cmentarz ewangelicki

niem. Zeyer

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Zeyer
Miejscowość
Bielnik Drugi, gm. Elbląg
Powiat dziś
elbląski
Po 1945
nieczynny
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Bielnik Drugi leży w gminie Elbląg, w powiecie elbląskim. Starsza karta tego samego obiektu ewidencji, z maja 1984 roku (opracowanie: Danuta Rekowska), podaje jako dawną nazwę miejscowości „Zeyer”, a na mapie topograficznej z 1918 roku obok cmentarza stoi napis „zu Zeyer”. Według karty z 1984 roku cmentarz założono „na planie nieregularnego wieloboku”, a w środku jego północnej części, jak pokazuje plan sytuacyjny karty, leżała ruina kościoła; we wnioskach w zakresie prac konserwatorskich karta podaje: „Ruinę kościoła odsłonić i zakonserwować”.

Karta cmentarza z listopada 1992 roku (opracowanie: Z. Gawron, Z. Pągowski) podaje, że cmentarz założono w drugiej połowie XIX wieku. Położenie karta opisuje tak: „położony w odległości ok. 750 m. na zach. od zabudowań PGR Nowakowo, przy płd. krawędzi wału przeciwpowodziowego Nogatu i biegnącej po nim drogi gospodarczej z płyt betonowych”. Powierzchnię karta podaje jako 0,48 hektara, przy najstarszym nagrobku zapisano „brak dat na zniszczonych nagrobkach”, a dawną przynależność wyznaniową karta określa jako „ewangelicki”.

Stan cmentarza w chwili sporządzenia karty: „zły”. Karta określa cmentarz jako nieczynny. W krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl) obiekt figuruje jako „cmentarz ewangelicki”, datowany na drugą połowę XIX wieku.

Na mapie topograficznej w skali 1:25 000 z 1918 roku (arkusz 1881 Zeyer) w tym miejscu zaznaczono ogrodzony cmentarz ze znakami krzyży.

🟡 Karty ewidencyjne z maja 1984 roku i z listopada 1992 roku różnią się w kilku rubrykach: pierwsza podaje powierzchnię 0,81 hektara, datuje cmentarz na drugą połowę XVIII wieku i notuje ruinę kościoła, druga — 0,48 hektara, drugą połowę XIX wieku, w rubryce kościoła „nie”, w rubryce kaplicy „tak”, a na szkicu w środku cmentarza kwadratowy obrys podpisany „fundament”.

Źródła: karta cmentarza w Bielniku Drugim, oprac. Z. Gawron, Z. Pągowski, listopad 1992, nr 17566 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl, obiekt 683458); karta cmentarza w Bielniku, oprac. Danuta Rekowska, maj 1984 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl, obiekt 683458); Meßtischblatt 1881 Zeyer, wydanie 1918 (egzemplarz IfL, mapywig).

Położenie: 54,1880° N, 19,3119° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (punkt obiektu w krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl, obiekt 683458), sprawdzony 6.11.2026 na ortofotomapie GUGiK; Meßtischblatt 1881 Zeyer, wydanie 1918, ma w tym miejscu znak cmentarza)

Źródła

  1. Karta cmentarza w Bielniku Drugim, oprac. Z. Gawron, Z. Pągowski, listopad 1992, nr 17566 (Narodowy Instytut Dziedzictwa)
  2. zabytek.pl — Bielnik Drugi, cmentarz ewangelicki, 2. poł. XIX w. (ewidencja zabytków)
  3. Karta cmentarza w Bielniku, oprac. Danuta Rekowska, maj 1984 (Narodowy Instytut Dziedzictwa)
  4. Meßtischblatt 1881 Zeyer, wydanie 1918 (egzemplarz IfL, mapywig)

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1202
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.