Dziedzictwo › Katalog › Bochówko

Cmentarz · powiat bytowski

Bochówko — cmentarz ewangelicki

niem. Bochowke (od 29 XII 1937 do 1945: Hohenlinde)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Bochowke (od 29 XII 1937 do 1945: Hohenlinde)
Miejscowość
Bochówko, gm. Czarna Dąbrówka
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Słupsk), Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Bütow)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
Do 1909 Kirchspiel Mickrow (Mikorowo); od 1909 Kirchspiel Groß Rakitt (Rokity); Kirchenkreis Stolp-Altstadt
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Bochówku leży w gminie Czarna Dąbrówka. Figuruje w wykazie wojewódzkiej ewidencji zabytków, obok dawnego zespołu folwarcznego. Karta cmentarza z 30 czerwca 2008 roku ocenia stan zachowania krótko: „nagrobki — zły”. W karcie zapisano, że leżał około stu metrów na zachód od zabudowań, bezpośrednio przy drodze leśnej. Cmentarz dzielił się na dwie części: dziewiętnastowieczną, ogrodzoną ciosami kamiennymi, oraz powiększoną w dwudziestym wieku, obwiedzioną betonowym murkiem.

Zachowało się wtedy dziewiętnaście wolno stojących nagrobków, a najstarszy pochodził z 1935 roku.

Bochówko, po niemiecku Bochowke, a od 29 grudnia 1937 do 1945 roku Hohenlinde, leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W 1784 roku Bochówko liczyło siedem dymów i graniczyło z dystryktem lęborskim. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku mieszkańcy wsi uczęszczali zwykle do bliższej kaplicy w Kozinie (Cosemühl).

Bochówko było siedzibą okręgu urzędowego i urzędu stanu cywilnego, do których należały Lessaken i Wutzkow. Był to majątek ziemski — w spisie z 1895 roku obwód dworski; w 1928 roku połączono go z sąsiednim obwodem dworskim Gliesnitz (Gliśnica) w gminę wiejską Bochowke. W Bochówku szkoły nie było; tutejsze dzieci chodziły do szkoły w Wutzkow (Oskowo), należącym do tego samego okręgu. Własnego kościoła wieś nie miała. Do 1909 roku ewangelicy należeli do parafii w Mikorowie (Mickrow), potem do parafii w Rokitach (Groß Rakitt) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto.

W 1895 roku katolicy należeli do parafii katolickiej w Lęborku.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył w obwodzie dworskim 77 mieszkańców: 68 ewangelików i 9 katolików. W spisie z 1895 roku sąsiedni obwód dworski Gliesnitz, który później połączono z obwodem Bochowke w jedną gminę, liczył 43 osoby.

W 1910 roku obwód dworski liczył 60 mieszkańców. W 1925 roku Bochówko i sąsiednia Gliśnica były osobnymi obwodami dworskimi. W 1933 roku gmina liczyła 130 mieszkańców, a w 1939 roku — 122.

Mieszkańcy rozpoczęli ucieczkę taborem 8 marca 1945 roku, a 9 marca wieś zajęła Armia Czerwona. Jesienią 1945 roku majątkami w Gliesnitz, Hohenlinde i okolicy zaczął zarządzać polski administrator; ludność niemiecką wysiedlono.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 944; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Stolp, s. 176–177, pozycja 167; niemieckie spisy powszechne z lat 1910 i 1925; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 734 (hasło Mickrow) i 1038–1040 (hasło Wutzkow); Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017), s. 40, wykaz wojewódzkiej ewidencji zabytków, gmina Czarna Dąbrówka, pozycja 2; karta cmentarza w Bochówku, oprac. M. Palacz, 2008 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 944.

Położenie: 54,3697° N, 17,6971° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017)
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis z 2 XII 1895, Kreis Stolp, s. 178, poz. 196 (Gutsbezirk Gliesnitz: 288,5 ha, 43 mieszkańców)
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 944
  5. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 944

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0808
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.