Bolesławice — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Bolesławicach leży na południowy wschód od zabudowań, wśród pól uprawnych, do których prowadzi droga polna. Ma powierzchnię około 2170 metrów kwadratowych i wymiary trzydzieści pięć na sześćdziesiąt dwa metry; jest ułożony z północnego zachodu na południowy wschód i obwiedziony bukami i dębami. W monografii dawnych cmentarzy powiatu słupskiego czytamy, że graniczne dębowe nasadzenia biegną wokół całego obwodu i wydzielają cmentarz z krajobrazu.

Cmentarz był pierwotnie mniejszy: wewnątrz widać dawną granicę w postaci wału ziemnego, a poszerzono go najprawdopodobniej na początku XX wieku.

W obrębie cmentarza zachowały się żeliwny krzyż z 1910 roku, fragmenty lastriko i betonowy obrys grobu, a z czytelnych inskrypcji znane są pochówki Alberta Krausego, zmarłego w 1910 roku, i Albertine Schulz, zmarłej w 1915 roku. Dziś jest nieczynny, a w starodrzewie leżą relikty nagrobków.

Bolesławice, po niemiecku Ulrichsfelde, powstały w XVIII wieku jako wieś kolonizacyjna w powiecie słupskim: około 1780 roku pruska Kamera Wojny i Domen założyła je na zachodniej części gruntów Kobylnicy. Pagel zapisuje, że wszyscy mieszkańcy wsi byli ewangelikami. Kościoła ani kaplicy we wsi nie było; mieszkańcy należeli przez Kobylnicę do parafii przy kościele zamkowym w Słupsku. W wierszu spisu z 1895 roku figuruje ta sama parafia, a Müller w haśle kościoła zamkowego odnotowuje „Eingepfarrt Ulrichsfelde”.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał tu 233 ewangelików i jednego katolika. Wieś podlegała okręgowi urzędowemu w Łosinie (Lossin). Nauczycielami byli Otto Krause i Willi Schmidt.

W nocy z 7 na 8 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona. Karl-Heinz Pagel podaje, że po Rosjanach przyszli Polacy, zajęli gospodarstwa i mieszkania, a wszystkich mieszkańców wysiedlono. Kartoteka Heimatortskartei Pommern odnalazła później 88 z nich w RFN i 54 w NRD. Straty wojenne i związane z wysiedleniem to 6 poległych, 3 zmarłych cywilów i 14 zaginionych.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje plan cmentarza jako zbliżony do kwadratu, a serwis o cmentarzach ewangelickich powiatu — jako prostokąt.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Stolp, s. 174–175, poz. 131; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, hasło Bolesławice; Gmina Kobylnica — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 464; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Ulrichsfelde, s. 978–979.