Bolesławowo — cmentarz ewangelicki

Bolesławowo — po niemiecku Modrowshorst, w polskiej tradycji Modrowo — leży w gminie Skarszewy. We wsi znajduje się cmentarz ewangelicki. Na dawnym cmentarzu zachował się kamienny pomnik rodziny Modrow; według opisu wsi ogłoszonego na stronie gdańskiej „Solidarności” ktoś wciąż zostawia przy nim kwiaty i zapala znicze.

Od 1341 roku do początku dwudziestego wieku miejscowość nazywała się Nugut, Nigut albo Nygut; od drugiej połowy piętnastego stulecia należała do starostów skarszewskich, a w latach 1626–1629 rezydowali w niej wojewodowie pomorscy. Po 1772 roku przeszła w niemieckie ręce, a pod koniec dziewiętnastego wieku kupili ją od majora von Knoblaucha pruski oficer Georg Modrow z żoną Gertrudą.

Według relacji opublikowanej przez gdańską „Solidarność” stało się to w 1889 roku. Odtąd wieś zaczęto nazywać Modrowem. Georg Modrow wzniósł w 1902 roku neoklasycystyczny dwór, a zespół dworski i folwarcki pochodzi z drugiej połowy dziewiętnastego wieku i z 1902 roku. W rejestrze zabytków zespół figuruje od 17 listopada 1994 roku pod numerem A-1489. Dzisiejszą nazwę nadano 15 lutego 1950 roku: Modrowo zmieniono na Bolesławowo, dla uczczenia Bolesława Bieruta.

Spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku zastał w obszarze dworskim Modrowshorst 18 domów mieszkalnych i 232 mieszkańców. W tej liczbie 180 osób podało język niemiecki i wszystkie były wyznania ewangelickiego; po polsku mówiło 37 osób, wszystkie wyznania katolickiego, a dla piętnastu osób dwujęzycznych tablica spisu wyznania nie podaje. Ewangelicy należeli do parafii w Skarszewach, a we wsi mieściły się urząd stanu cywilnego i obwód urzędowy dla okolicy.

Modrowowie mieszkali w majątku do 1945 roku i tam pozostali. Werner Modrow, syn Georga, jego żona Marion i ich młodszy syn zmarli 6 marca 1945 roku; relacja mówi o wspólnie podjętej decyzji wobec zbliżającego się frontu. Według tej samej relacji tuż przedtem gospodarze przygotowali dla pracowników koperty z rozliczeniami. Pochowano ich w parku przy dworze, a w 1966 roku, po ekshumacji, ich prochy przeniesiono na cmentarz ewangelicki, leżący około 500 metrów od majątku.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Skarszewy (Schöneck) i podaje tu 180 ewangelików w obszarze dworskim (razem z przyległymi osadami).

Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910), Kreis Berent, poz. 144; Ryszard Kuźma, „Bolesławowo. Wieś z ukrytym skarbem”, Region Gdański NSZZ „Solidarność”, 5 listopada 2022; Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); „Bolesławowo. Wieś z ukrytym skarbem” — strona Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”; opis cmentarzy na stronie parafii w Skarszewach (parafiaskarszewy.pl); „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 44.