Dziedzictwo › Katalog › Borowy Młyn

Cmentarz · powiat świecki

Borowy Młyn — cmentarz ewangelicki

niem. Heidemühl

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Heidemühl
Miejscowość
Borowy Młyn, gm. Warlubie
Dawny powiat
Kreis Schwetz (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
świecki
Po 1945
losu nie ustalono
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Borowy Młyn, po niemiecku Heidemühl, leży w gminie Warlubie w dawnym powiecie świeckim (Kreis Schwetz), w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie. Nie była to samodzielna gmina: Meyers notuje tu leśniczówkę i młyn przypisane do obszaru leśnego Warlubien, którego nadleśnictwo liczyło w spisie z 1 grudnia 1910 roku 192 osoby. W tym haśle Meyers podaje dla obszaru leśnego urząd stanu cywilnego w Hagen, sąd w Świeciu i komendę okręgową w Grudziądzu. W powiecie bytowskim tę samą niemiecką nazwę, Heidemühl, nosił Borowy Młyn na Gochach, z którym nie należy mylić tutejszej osady.

Spis gmin z 1910 roku wymienia Heidemühl wśród przysiółków leśnego obszaru dworskiego Warlubien: mieszkało tu wtedy 36 osób. W tym spisie sprawy sądowe przysiółka — inaczej niż w reszcie obszaru leśnego — załatwiano w Nowem. Poza tym przysiółek dzielił przynależność całego obszaru — parafię ewangelicką w Warlubiu i katolicką w Płochocinie oraz urząd stanu cywilnego w Bąkowie.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej notował w Heidemühl trzy domy mieszkalne i 20 mieszkańców, w tym 16 ewangelików i czterech katolików. Ewangelicy należeli do parafii Neuenburg; katolicy — do parafii Groß Plochoczin; dzieci należały do okręgu szkolnego Groß Plochoczin.

Źródła: Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, tom 1, s. 752, hasło „Heidemühl 3)” oraz tom 2, s. 1077, hasło „Warlubien 2)” (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku); Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku), s. 66–67, pozycja 229; E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 154–155.

Położenie: 53,6155° N, 18,5351° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (punkt „Cmentarz Ewangelicki” w serwisie map Google, wskazany przez redakcję atlasu 24.09.2026)

Źródła

  1. Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 1, s. 752, hasło „Heidemühl 3)” (Först., Ml., Kr. Schwetz, See Warlubien ForstgutsB.) oraz t. 2, s. 1077, hasło „Warlubien 2)”
  2. Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku)

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1170
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.