Dziedzictwo › Katalog › Borzęcino
Cmentarz · powiat słupski
Borzęcino — cmentarz ewangelicki
niem. Bornzin
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Bornzin
- Miejscowość
- Borzęcino, gm. Dębnica Kaszubska
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz ewangelicki (relikt)

Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje w Borzęcinie, do 1945 roku Bornzin, duże założenie na planie prostokąta w zachodniej części wsi, obsadzone wokół świerkami. Z terenu usunięto większość nagrobków; zachowało się poszycie z bluszczu i barwinka pospolitego, typowe dla starych cmentarzy, oraz nieliczne resztki starodrzewu. Przetrwała jedna profilowana betonowa rama mogiły, pozbawiona tabliczki inskrypcyjnej; wedle monografii mógł jej kiedyś towarzyszyć krzyż albo kamienny postument z tablicą.
W 1784 roku Borzęcino liczyło 20 dymów, a przy wsi powstała kolonia Neu-Bornzin. Z dóbr płacono wówczas daninę 106 talarów i 16 groszy.
Cmentarze były w Borzęcinie trzy, z różnych okresów. Najstarszy, rodowy cmentarz Heydebrecków, przyjął ostatni pochówek w maju 1935 roku. Był też stary cmentarz wiejski z murowanym cmentarzem dworskim rodu von Zitzewitz, do którego majątek należał od 1841 do 1945 roku, oraz nowy cmentarz założony poza wsią, w zadrzewieniu. Którego z tych trzech cmentarzy dotyczy opis z monografii, nie ustalono.
Borzęcino leżało w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W obecnym podziale administracyjnym wieś należy do gminy Dębnica Kaszubska. W spisie z 2 grudnia 1895 roku Borzęcino ujęto w dwóch pozycjach. W gminie wiejskiej mieszkało 80 ewangelików, bez katolików, a w obwodzie dworskim — 268 ewangelików i jeden katolik.
Własnego kościoła wieś nie miała: podlegała parafii w Dobieszewie, po niemiecku Groß Dübsow, w okręgu Słupsk-Stare Miasto, a tamtejszy kościół macierzysty, ryglowy, wzniesiono w 1815 roku.
Wieś zajęła Armia Czerwona 8 marca 1945 roku, a ludność niemiecką wysiedlono w latach 1945–1947.
W 1879 roku majątek Bornzin, liczący 912 hektarów, z cegielnią, należał do von Zitzewitza. Od 1905 do co najmniej 1921 roku prowadził go porucznik, później kapitan rezerwy Wilhelm von Zitzewitz, a w 1928 roku 913 hektarów należało do wspólnoty spadkobierców po nim.
Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat słupski, s. 168, pozycja 11, i s. 176, pozycja 169; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Borzęcino, s. 43; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 944; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 178–179; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 166; „Landwirtschaftliches Adreßbuch der Rittergüter und Güter der Provinz Pommern”, wyd. 6, Leipzig 1921, s. 216; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 164.
Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), karta „cmentarz ewangelicki”, identyfikator 694398; ULDK: obręb Brzeziniec, dz. 66/2 — prostokątne założenie w zachodniej części wsi)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — gmina Dębnica Kaszubska
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- Pruski spis powszechny z 2 XII 1895 (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Stolp, s. 168 poz. 11 i s. 176 poz. 169
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 944
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 178–179
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 166
- „Landwirtschaftliches Adreßbuch der Rittergüter und Güter der Provinz Pommern”, wyd. 6, Leipzig 1921, s. 216
- „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 164
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0545
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka