Dziedzictwo › Katalog › Borzytuchom

Kościół · powiat bytowski

Borzytuchom — kościół (obecnie Najświętszego Serca Jezusa)

niem. Borntuchen

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Borntuchen
Czas budowy
1804
Miejscowość
Borzytuchom, gm. Borzytuchom
Dawny powiat
Kreis Bütow
Parafia ewangelicka
Własny Kirchspiel Borntuchen (Borzytuchom był siedzibą parafii ewangelickiej z własnym kościołem)
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki Najświętszego Serca Jezusa

Borzytuchom (niem. Borntuchen) do 1945 należał do Kreis Bütow (Prowincja Pomorze, rej. koszaliński; od 1938 rej. kwidzyński/Marchia Graniczna). Wieś była siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej (Kirchspiel Borntuchen).

Zbór ukształtował się w latach 1657–1686 (pierwsza wzmianka o kościele 1607); przedwojenny kościół ewangelicki był budowlą bez wieży, z wolnostojącą dzwonnicą mieszczącą dwa dzwony, wraz z cmentarzem na wzniesieniu przy skrzyżowaniu drogi wiejskiej z traktem bytowskim. Ludność była niemal wyłącznie ewangelicka: 706 mieszk. (1925), 647 (1939). Katolicy podlegali parafii w Bytowie. Wiosną 1945 wieś zajęła Armia Czerwona; kościół ewangelicki przejęto na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego i rekonsekrowano — dziś służy katolickiej parafii NSJ. Rdzenna ludność ewangelicka została wysiedlona.

Kościół ewangelicki w Borzytuchomiu (Borntuchen), ok. 1900
Kościół ewangelicki w Borzytuchomiu (Borntuchen), ok. 1900 · Public Domain (PD-1923) · Wikimedia Commons
Położenie: 54,2003° N, 17,3682° E — Kaszuby centralne Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Borntuchen / Borzytuchom — de.Wikipedia (Kreis, populacja, konfesja, losy 1945)
  2. Borntuchen – ein Dorf in Hinterpommern (grosstuchen.de) — parafia ewangelicka, kościół, księgi kościelne, 1945
  3. Chronik der Borntuchen'er Kirche 1905 (Past. Bublitz) — Pommerscher Greif e.V.
  4. Chronik der Kirche zu Borntuchen 1905 (pełny tekst, docplayer) — pierwsza wzmianka 1607, parafia 1657–1686
  5. ev. KB aus Borntuchen, Kreis Bütow — Ahnenforschung.Net (księgi kościelne, Archiwum Koszalin)
  6. Parafia Najświętszego Serca Jezusa w Borzytuchomiu (stan katolicki dziś)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.