Dziedzictwo › Katalog › Bronowo
Cmentarz · powiat słupski
Bronowo — cmentarz ewangelicki
niem. Brünnow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Brünnow
- Miejscowość
- Bronowo, gm. Kępice
- Dawny powiat
- Landkreis Rummelsburg, Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Stolp)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- Cmentarz poewangelicki (zachowany)

Cmentarz ewangelicki w Bronowie, do 1945 roku Brünnow, założono na planie prostokąta na południe od wsi, przy drodze do Jabłońca, i wygrodzono wałem kamienno-ziemnym. Wieś chowała na nim swoich zmarłych do 1945 roku. Przy wejściu stała kaplica cmentarna, po której zostały dziś fundamenty. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego z 2013 roku notuje, że większość nagrobków usunięto; zostały fragmenty kamiennych tablic i postumentów, dzięki którym czytelny jest układ rzędów, a najstarsza inskrypcja na zachowanym fragmencie wskazuje na pochówek z 1937 roku.
Bronowo było wsią z majątkiem w powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej na Pomorzu. Własnego kościoła nie miało: tutejsi ewangelicy należeli do parafii w Barcinie, w okręgu kościelnym Sławno. W 1840 roku rodzina von Below sprzedała majątek; potem należał do Hemptenmacherów i Johnów, aż w 1933 roku wykupiło go i rozparcelowało powiatowe towarzystwo osadnicze. W 1885 roku wieś liczyła 121 mieszkańców, w 1939 roku 436 w samej gminie wiejskiej. Na początku marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona, a ludność niemiecką wysiedlono, w większości w 1947 roku.
Wiosną 2015 roku cmentarz uporządkowano z inicjatywy obecnych mieszkańców i ich sołtyski oraz mniejszości niemieckiej ze Słupska: usunięto samosiejki i zarośla, a przy wejściu, w miejscu dawnej kaplicy, umieszczono dwujęzyczną tablicę pamiątkową. 29 sierpnia 2015 roku miejsce poświęcili pastor ewangelicki ze Słupska i duchowny greckokatolicki z Bytowa.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 101; Heimatkreis Rummelsburg in Pommern, strona wsi Brünnow (rummelsburg.de); niemiecka Wikipedia, hasło „Bronowo (Kępice)”.
⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- K. Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim (2013)
- Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 39–40, 47
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0565
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka