DziedzictwoKatalog › Bruskowo Wielkie

Kościół · powiat słupski

Bruskowo Wielkie — dawny kościół ewangelicki (Groß Brüskow)

niem. Groß Brüskow

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Groß Brüskow
Czas budowy
1863
Miejscowość
Bruskowo Wielkie, gm. Słupsk
Dawny powiat
Landkreis Stolp
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki pw. Niepokalanego Poczęcia NMP

Neoromański kościół w Bruskowie Wielkim (Groß Brüskow) ewangelicy wznieśli w 1863 roku na miejscu starszej świątyni, której drewnianego poprzednika poświadczają zapiski już z 1490 roku. Tutejsza parafia luterańska należała do diecezji Słupsk Miasto i obejmowała Bruskowo Małe i Wielkie oraz Wierzbięcin, a filię miała w Swołowie; jeszcze w 1940 roku liczyła 1238 zborowników, a do 1945 roku niemal cała wieś (97,9 procent mieszkańców) była ewangelicka.

Świątynia kryła cenne pamiątki: dwa dzwony – jeden z herbem zakonu krzyżackiego i wizerunkiem Chrystusa, drugi z 1594 roku – oraz witraż z herbem biskupa kamieńskiego, księcia Ernesta Bogusława von Croy; po wojnie starszy dzwon trafił wraz z wysiedlonymi parafianami do nadreńskiego Friexheim. Z Bruskowa wywodził się także Peter Laurentius Wockenfuss (1675–1721), barokowy kantor i kompozytor, syn miejscowego luterańskiego proboszcza. Po 1945 roku kościół przejęli katolicy, nadając mu wezwanie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i usuwając charakterystyczne dla zborów protestanckich empory; w miejscu dawnego cmentarza ewangelickiego urządzono lapidarium ocalałych nagrobków.

Położenie: 54,4937° N, 16,9126° E Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. DeWiki — Bruskowo Wielkie (Groß Brüskow): historia kościoła, Kirchspiel, statystyka wyznaniowa 1871–2021
  2. Kirche Bierkowo — Wikipedia (de): filia parafii Groß Brüskow/Swołowo
  3. cmentarze.slupsk.pl — Bruskowo Wielkie (cmentarz ewangelicki, lapidarium)
  4. Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie”, Informator Parafialny Parafii EA w Słupsku 1/2023
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.