DziedzictwoKatalog › Budowo

Kościół · powiat słupski

Budowo — dawny kościół ewangelicki (Budow)

niem. Budow

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Budow
Czas budowy
XIV w.
Miejscowość
Budowo, gm. Dębnica Kaszubska
Dawny powiat
Kreis Stolp
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki pw. NMP Królowej Polski

Kościół w Budowie (niem. Budow, gm. Dębnica Kaszubska) należy do najstarszych świątyń ziemi słupskiej – wzniesiono go w stylu gotyckim, na fundamencie z kamieni polnych, a kościelnie wieś przynależała do superintendentury (diecezji) bytowskiej. Mimo że Budowo spalono doszczętnie w 1550 roku, kościół ocalał; poważnie ucierpiał dopiero w czasie wojny trzydziestoletniej, a w 1815 roku strawił go pożar przeniesiony z pobliskiego gospodarstwa – odbudowaną świątynię uroczyście poświęcono ponownie 1 grudnia 1816 roku.

Patronat nad nią sprawował ród von Zitzewitz, a prawie cała ludność wsi była wyznania ewangelickiego; w 1940 roku rozległa parafia budowska liczyła 4357 wiernych z okolicznych miejscowości. Najbardziej szanowanym tutejszym duszpasterzem był ks. Georg Gotthilf Jakob Homann, duchowny i botanik, autor pierwszego, trzytomowego opracowania „Flory Pomorza” z lat 1828–1835. Wnętrze kościoła zdewastowano w 1945 roku, a po wojnie świątynię przejęli katolicy jako kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski.

Budów (Budow, Pommern) — lotniczy widok wsi z kościołem, kwiecień 1939 (Bundesarchiv Bild 196-01670)
Budów (Budow, Pommern) — lotniczy widok wsi z kościołem, kwiecień 1939 (Bundesarchiv Bild 196-01670) · CC BY-SA 3.0 DE · Wikimedia Commons
Położenie: 54,3239° N, 17,3950° E Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Meyers Gazetteer — Budow Kr. Stolp
  2. Stolper Heimatkreise — Kirchspiel Budow (księgi metrykalne, wsie parafii)
  3. Astra28 — Budowo (Budow): mieszkańcy, parafia, pastorzy, losy 1945
  4. Denkmalprojekt — Budow (Budowo), Kreis Stolp, pomnik poległych WK1
  5. mojadebnica.pl — Kościół w Budowie (obecnie DNS nieaktywne)
  6. Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze – miejsca i ludzie”, Informator Parafialny EA Słupsk 11/2022
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.