Cmentarz · powiat słupski

Bukowa — grób przy dawnym młynie (Bukowski Młyn)

niem. Buchmühle (Buckower Mühle), Wendisch Buckow

Rodzaj: cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka: Buchmühle (Buckower Mühle), Wendisch Buckow
Miejscowość: Bukowa, gm. Smołdzino
Dawny powiat: Landkreis Stolp, Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern
Powiat dziś: słupski
Po 1945: pozostał cmentarzem
Dziś: pojedynczy grób z krzyżem przy miejscu dawnego młyna

Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000 — Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Przy miejscu dawnego młyna wodnego Bukowej — po niemiecku Buchmühle albo Buckower Mühle, po polsku Bukowski Młyn — zachował się grób Karla Heina Wilhelma. Ulotka o uporządkowanych cmentarzach ewangelickich gminy Smołdzino, wydana w 2022 roku, pokazuje to miejsce na dwóch fotografiach: z 2014 roku, gdy krzyż stał wśród drzew, i z 2022 roku, z krzyżem na odsłoniętym zboczu. Tomasz Urbaniak w wykazie dawnych cmentarzy gminy z 2017 roku wymienia obok cmentarza wiejskiego Bukowej osobny cmentarz młyński.

W 1784 roku Bukowa liczyła 21 dymów; był tu nauczyciel i leśniczówka Zedlisch, a wieś należała do parafii w Gardnie Wielkiej (Groß-Garde) w synodzie słupskim. Młyn wodny na polach wsi notuje opis Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z około 1784 roku, przytoczony przez Pagla. Od 1913 roku Bukowa należała do zboru w Gąbinie.

Młyn wodny zaznaczono na planie wsi z 1820 roku; od początku XIX wieku Bukowa obejmowała obok samej wsi kilka osad — Borkenkaten (Borek Gąbiński), Buchmühle i leśniczówkę Zedlerkaten. Karl-Heinz Pagel wymienia Buchmühle wśród części gminy Buchenstein sprzed 1945 roku. Dziś żadna z tych osad nie istnieje.

Źródła: T. Urbaniak, „Gmina Smołdzino. Spotkania z historią”, Słupsk 2017; ulotka o uporządkowanych cmentarzach ewangelickich gminy Smołdzino, 2022 (rozpowszechniana przez Renatę Knitter i Beatę Jurałowicz); K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 410–413; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 946.

Położenie: 54,5871° N, 17,1583° E Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (punkt nazwy „Bukowski Młyn” z państwowego rejestru nazw geograficznych (węzeł OSM 692605898, source=PRNG) — położenie przybliżone, grób do zlokalizowania w terenie)

Źródła

T. Urbaniak, „Gmina Smołdzino. Spotkania z historią”, Słupsk 2017 (wersja elektroniczna, Stowarzyszenie Rozwoju Turystyki Wiejskiej „Słowiniec”)
Ulotka o uporządkowanych cmentarzach ewangelickich gminy Smołdzino, 2022 — fotografie posta B. Jurałowicz i R. Knitter w grupie „Historia Ziemi Smołdzińskiej” (14 X 2022), przekazane przez Claudię Fredrich 16 X 2026
K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 410–413
L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 946

Metryczka

Identyfikator w atlasie: CM-1189
Stan weryfikacji: wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń: średnia

Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.