Dziedzictwo › Katalog › Bytów

Kościół · powiat bytowski

Bytów — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Katarzyny)

niem. Bütow — Evangelische Kirche (St.-Elisabeth-Kirche / Elisabethkirche)

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Bütow — Evangelische Kirche (St.-Elisabeth-Kirche / Elisabethkirche)
Czas budowy
1675
Miejscowość
Bytów, gm. Bytów
Dawny powiat
Kreis Bütow
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Bütow (ewangelicka parafia miejska; własny kościół św. Elżbiety od 1848/1854)
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki pw. św. Katarzyny

Bytów (niem. Bütow) — miasto powiatowe Kreis Bütow (Prow. Pomorze, RB Köslin), w ziemi lęborsko-bytowskiej o przewadze ludności ewangelickiej (luterańskiej), z fenomenem Kaszubów ewangelickich. Reformacja objęła miasto w XVI w., lecz po 1637 r., gdy lenno wróciło do Polski, kontrreformacja przywróciła katolikom średniowieczny kościół św. Katarzyny, a luterańskiego kaznodzieję usunięto. Ewangelicy zbudowali własny kościół św. Elżbiety w latach 1848–1854 (proj. Schindler, wzorowany na berlińskim kościele św.

Mateusza; organy 1854, dzwony 1820–1821 z fundacji Fryderyka Wilhelma III). W 1939 r. miasto liczyło 10 038 mieszkańców. Po 1945 r. świątynię ewangelicką przejęli katolicy (ich kościół spłonął), poświęcając ją 24 VI 1945 jako kościół św. Katarzyny; dziś rzymskokatolicki kościół par. św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Jana Chrzciciela, wpis do rejestru zabytków A-1809 (10 VII 2007).

Pocztówka „Gruss aus Bütow” — kościół ewangelicki (dziś św. Katarzyny) i synagoga w Bytowie, ok. 1900
Pocztówka „Gruss aus Bütow” — kościół ewangelicki (dziś św. Katarzyny) i synagoga w Bytowie, ok. 1900 · Public Domain (PD-old-70) · Wikimedia Commons
Położenie: 54,1695° N, 17,4890° E — Kaszuby centralne Pokaż w atlasie →
⚠ Lokalizacja przybliżona — punkt wskazuje okolicę (miejscowość), nie dokładne miejsce obiektu. Do weryfikacji w terenie.

Źródła

  1. Zabytek.pl — kościół ewangelicki pw. św. Elżbiety, ob. rzym.-kat. par. pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej (Bytów), rej. A-1809
  2. Wikipedia PL — Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Jana Chrzciciela w Bytowie
  3. Geschichte Bütow (steffanbruns.de / in-di-gen.de OFB) — Reformacja, Katharinenkirche, Elisabethkirche 1848
  4. Wikipedia DE — Kreis Bütow (przynależność administracyjna, ludność 1939)
  5. OME-Lexikon Uni Oldenburg — Lauenburg und Bütow (Lande): katolicka enklawa pokontrreformacyjna
  6. buetow-pommern.info — Familienforschung / materiały o mieście i powiecie Bütow
  7. Deutsche Verwaltungsgeschichte — Provinz Pommern, Kreis Bütow
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.