Dziedzictwo › Katalog › Ceromin

Cmentarz · powiat bytowski

Ceromin — cmentarz ewangelicki

niem. Zeromin

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Zeromin
Miejscowość
Ceromin, gm. Czarna Dąbrówka
Dawny powiat
Kreis Stolp (Słupsk), Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Bütow)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
Nożyno (Groß Nossin), już od 1819 roku
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz ewangelicki ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Cerominie figuruje w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Ceromin — urzędowo Sieromino, po kaszubsku Seromino, po niemiecku Zeromin — był majątkiem rycerskim i przysiółkiem Jerzkowic nad zachodnim brzegiem jeziora Jasień. Przed 1945 rokiem należał do powiatu słupskiego w rejencji koszalińskiej, a sąd rejonowy mieścił się w Bytowie. W Czarnej Dąbrówce (Schwarz Damerkow) mieścił się urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy. Według Karla-Heinza Pagla majątki Jerskewitz, Charlottenhof i Zeromin tworzyły jeden kompleks dóbr. Ludność była w większości ewangelicka.

Własnego kościoła ani kaplicy tu nie postawiono: miejscowość należała do ewangelickiej parafii w Nożynie (Groß Nossin), gdzie stał kościół parafialny. Ernst Müller wymienia Zeromin wśród 19 miejscowości tej parafii (wliczając samo Nożyno), obok Wussowske, Kartkowa (Kartkow), Zawiat (Sowiat) i Czarnej Dąbrówki; kolatorem był właściciel dóbr w Nożynie. Do 1817 roku parafia w Nożynie należała do synodu słupskiego, potem do kołczygłowskiego, a w 1871 roku przeniesiono ją do bytowskiego.

Kościół w Nożynie spłonął w 1638 roku wraz ze wszystkimi budynkami plebańskimi, a odbudowa ciągnęła się latami — nabożeństwa odprawiano tymczasem raz w jednym, raz w innym domu.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku ujął Zeromin jako obwód dworski (strony 184–185, pozycja 335): 70 mieszkańców, wszyscy ewangelicy.

Jerzkowice, do których osada należała, zajęły według Pagla 8 marca 1945 roku rosyjskie czołgi i piechota. Ludność niemiecką z Jerzkowic wysiedlono do 1947 roku.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017), wykaz wojewódzkiej ewidencji zabytków, gmina Czarna Dąbrówka, poz. 9; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), powiat Stolp, s. 184–185; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 72–73 (hasło Groß-Nossin); K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Jerskewitz.

Położenie: 54,2965° N, 17,6046° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie ze zbioru autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; do zbioru M. Drzewieckiego punkt trafił od innej osoby, której autor nie potrafi dziś wskazać (list z 12 października 2026 roku))

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Program opieki nad zabytkami powiatu bytowskiego na lata 2017–2020 (uchwała Rady Powiatu Bytowskiego nr XXIX/229/2017)
  3. E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 73

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0809
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.