Dziedzictwo › Katalog › Chojnice

Cmentarz · powiat chojnicki

Chojnice — cmentarz ewangelicki przy ul. Kościerskiej (od 1908)

niem. Konitz — Evangelischer Friedhof an der Berent-Straße

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Konitz — Evangelischer Friedhof an der Berent-Straße
Miejscowość
Chojnice
Dawny powiat
Kreis Konitz (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
chojnicki
Po 1945
cmentarz zlikwidowany
Dziś
teren częściowo w granicach cmentarza wojennego
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Druga, młodsza nekropolia ewangelicka Chojnic. Ewangelicka gmina kościelna kupiła teren przy ulicy Kościerskiej w 1908 roku, a zaczęła go użytkować po pierwszej wojnie światowej, gdy stary cmentarz za Bramą Gdańską — założony w 1621 roku, dziś Wzgórze Ewangelickie — zamknięto dla nowych pochówków. Wojewódzka ewidencja zabytków prowadzi to miejsce jako teren dawnego cmentarza ewangelickiego, dziś nieistniejącego, położony pomiędzy dawnym cmentarzem wojennym z okresu obu wojen światowych a cmentarzem parafialnym pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela.

Po drugiej wojnie światowej istniejący przy tej samej ulicy cmentarz wojenny powiększono o część terenu dawnego cmentarza protestanckiego.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Ewidencja wojewódzka datuje go przy tym na XVIII–XIX wiek, a gminna ewidencja zabytków Chojnic na XVII–XIX wiek, choć grunt kupiono w 1908 roku.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku podaje w tutejszej parafii 7446 ewangelików.

Źródła: K.I. Ostrowski, Komunalne problemy Chojnic w latach 1945–1950…, „Zeszyty Chojnickie” 2016, nr 32, s. 217; wojewódzka ewidencja zabytków, miasto Chojnice, poz. 109; gminna ewidencja zabytków Chojnic; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 58.

Położenie: 53,6963° N, 17,5699° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (Przybliżone: rejon cmentarza przy ul. Kościerskiej (OSM, Osiedle Hallera) — Ostrowski lokalizuje tam cmentarz wojenny „powiększony o część terenu b. cmentarza protestanckiego”. Granice terenu ewangelickiego nieustalone, wymaga weryfikacji w terenie.)

Źródła

  1. K.I. Ostrowski, Komunalne problemy Chojnic w latach 1945–1950…, „Zeszyty Chojnickie” 2016, nr 32, s. 217
  2. Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego
  3. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 58
  4. K. I. Ostrowski, „Komunalne problemy Chojnic w latach 1945–1950”, „Zeszyty Chojnickie” 2016, nr 32, s. 217 (PDF s. 218), generator_dziedzictwo/fakty_2026_09/robocze/p12/zc32.pdf

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1063
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.