Ciechomie — cmentarz ewangelicki

Ciechomie założono około 1820 roku jako kolonię w parafii sierakowickiej, w powiecie kartuskim rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; do 2023 roku wieś była częścią Kamienicy Królewskiej. W Ciechomiu nie było własnego kościoła. Został po tutejszych ewangelikach cmentarz.

Nekropolia zajmuje około 1500 metrów kwadratowych i leży na gruntach rolnych, dziś zarośniętych lasem mieszanym — bukiem, dębem, sosną i świerkiem. Spoczywają na niej niemieccy osadnicy wyznania ewangelickiego oraz dawni właściciele i mieszkańcy Ciechomia z czasów zaboru pruskiego, między innymi Ernest Fleming. Czytelne nagrobki i krzyże wskazują, że grzebano tu w drugiej połowie XIX i na początku XX wieku. Ostatni pochówek odbył się po długiej przerwie, w styczniu 1957 roku: pochowano wtedy Ottona Hitzkego z Kamienicy Królewskiej.

Zachowało się sporo grobów w niezłym stanie, część w żeliwnych ogrodzeniach, wiele z betonowymi nagrobkami. Cmentarz nie jest ogrodzony ani oznakowany.

W spisach Ciechomie jako kolonia nie ma własnej pozycji: osobno nie wykazują go ani wykaz gmin z 1885 roku, ani spis z 1910 roku, ani skorowidz z 1921 roku. Wykaz gmin z 1885 roku wymienia w powiecie kartuskim Kamienicę Królewską — 489 mieszkańców, w tym 44 ewangelików i 445 katolików. Kamienicę Królewską i pobliski Kamienicki Młyn przypisano wtedy do parafii ewangelickiej w Bukowinie w prowincji pomorskiej. W Sierakowicach mieściła się wtedy ich parafia katolicka. Tam też, według Harnocha, Towarzystwo Gustawa Adolfa kupiło grunt 26 maja 1882 roku, a kilka lat później powstała tam samodzielna parafia ewangelicka.

W 1890 roku Harnoch wymienia Ciechomie, zapisane jako „Czechomie”, wśród miejscowości szkolnych parafii sierakowickiej. W spisie z 1910 roku dla Kamienicy Królewskiej podano parafię ewangelicką w Sierakowicach.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Harnoch datuje erygowanie samodzielnej parafii ewangelickiej w Sierakowicach na 1 czerwca 1888 roku, a wykaz parafii ewangelickich Prus Zachodnich u Benedykta Reszki — na 1890 rok.

Źródła: opracowanie „Stary cmentarz ewangelicki” gimnazjum w Sierakowicach (opis terenowy, Ernest Fleming, powierzchnia, pochówek Ottona Hitzkego z 1957 roku); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen (spis powszechny z 1 XII 1885), Kreis Karthaus, s. 48–49, poz. 35 i 36; Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910), Kreis Karthaus, poz. 35; A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 425, parafia Sierakowitz; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie).