Ciekocinko — cmentarz rodowy Ewestów

Cmentarz rodowy Ewestów w Ciekocinku zajmuje działkę numer 362. Leży po południowej stronie zespołu dworsko-parkowego, na skraju lasu. Od cmentarza ewangelickiego i od dawnego kościoła ewangelickiego w Ciekocinie dzieli go około 1,3 kilometra. Do rejestru zabytków wpisano go 31 października 2011 roku, razem z parkiem krajobrazowym przy zespole dworskim, pod numerem A-1669 — tym samym, pod którym od 8 lipca 1998 roku figuruje zespół dworski i folwarczny; wykaz rejestru podaje cmentarz pod Ciekocinkiem, a zespół dworski z 1998 roku pod Ciekocinem. Wojewódzka ewidencja zabytków prowadzi go jako cmentarz rodowy w zespole dworsko-parkowym w gminie Choczewo.

Od 1658 roku po rok 1804 należały do majętności Krockowów z Osiek. W 1731 roku ich dziedzicem, a zarazem panem Uhlingen i Osiek Lęborskich, był Gneomar Reinhold von Krockow, starosta i sędzia ziemski; ten sam ród sprawował patronat nad kościołem osieckim, do którego chodzili tutejsi ewangelicy. Brüggemann w 1784 roku opisał Ciekocino razem z folwarkiem jako jedną miejscowość, dwie i pół mili na północ od Lęborka, nad strumieniem: obok folwarku mieszkało pięciu gospodarzy, dwóch zagrodników i nauczyciel; był młyn wodny o jednym biegu, karczma i kuźnia — razem 18 dymów. Całość należała do parafii w Osiekach Lęborskich (Ossecken).

Potem majątek trzymali kolejno bracia von Jasmund, Johann Ludwig Caulen i Treubrodt, a od 1853 roku Hänichen. Od 1864 roku majątek trzymał Leo von Braunschweig, a od 28 czerwca 1899 roku Georg von Braunschweig. W 1879 roku majątek Zackenzin, liczący 749,10 hektara, z cegielnią, należał do majora von Braunschweiga, który mieszkał w Bożympolu Małym. W 1892 roku Paul Ewest był administratorem majątku majora von Braunschweiga, wtedy mieszkającego w Wolinie koło Słupska, a w 1911 i 1928 roku Ewest figuruje jako właściciel. Rodzina Ewestów objęła Ciekocinko w 1905 roku i władała nim do 1934; w 1910 roku wzniosła zachowany do dziś pałac.

Po wizytacji generalnej z czerwca 1887 roku utworzono w maju 1888 roku wikariat w Ciekocinie, obejmujący Ciekocino, Sasino, Słajszewo, Biebrowo, Kurowo i Choczewko. W Ciekocinie kościół poświęcono w 1891 roku, w tygodniu, w którym w powiecie lęborskim poświęcono trzy kościoły naraz. Samodzielną parafię wydzielono z osieckiej 1 stycznia 1903 roku. Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii w Ciekocinie 1996 dusz. Pastorem był Werner Benkendorff.

Ciekocinko było obszarem dworskim i w pruskich spisach liczono je osobno od wsi Ciekocino. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w gminie wiejskiej Ciekocino, pod pozycją 64, stu trzydziestu ośmiu ewangelików, a w obszarze dworskim Ciekocinko, pod pozycją 169 — dwustu szesnastu; w żadnym z nich nie było ani jednego katolika. Wszyscy oni należeli wówczas do parafii ewangelickiej w Osiekach Lęborskich, a urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy mieli w Sasinie.

W parku otaczającym pałac, niespełna 400 metrów na północny wschód od cmentarza rodowego, stoi też pomnik poległych: kamienny obelisk wysokości około 4,5 metra, ustawiony na dwóch cokołach z ciosanych kamieni. Na głazie widać ślady niemieckiego napisu, dziś nieczytelnego. Tabliczka ustawiona przy nim przez gospodarzy pałacu nazywa go pomnikiem mieszkańców wsi Zackenzin, czyli Ciekocinka, poległych podczas pierwszej wojny światowej; te same lata 1914–1918 upamiętniają pomniki w sąsiednich wsiach dawnego powiatu lęborskiego, w Choczewie i Sasinie. Położenie pomnika: 54,74665° N, 17,79677° E.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Franz Schultz podaje datę poświęcenia kościoła w Ciekocinie dwojako: w rozdziale o budowie kościołów — 18 października, w opisie miejscowości — 18 listopada 1891 roku.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, Kreis Lauenburg); Ernst Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, część II, Stettin 1912, hasło Zackenzin, s. 259; Franz Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern, Lauenburg i. Pom. 1912; Reinhold Cramer, „Geschichte der Lande Lauenburg und Bütow”, t. 1, Königsberg 1858; wojewódzka ewidencja zabytków; Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku; ciekocinko.pl; oględziny terenowe Dominiki Gzowskiej, 2 października 2026 roku; Onlineprojekt Gefallenendenkmäler (denkmalprojekt.org), strony Chottschow i Sassin; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1085; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 254–255; „Pommersches Güter-Adressbuch”, Stettin 1892, s. 122–123; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 140–141; „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 130; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 114.