Ciekocino — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki, założony prawdopodobnie w drugiej połowie XIX wieku, leży około 0,6 kilometra na północny zachód od wsi; ewidencja konserwatorska umieszcza go w lesie, mniej więcej 300 metrów na północ od drogi do Kurowa, na działce numer 330/1. Po 1945 roku przejęła go polska ludność napływowa i uczyniła zeń cmentarz katolicki, dziś parafialny. Powiększano go wielokrotnie, tak że pierwotny układ kwater i alejek zatarł się zupełnie, a przedwojenne nagrobki rozebrano i ich fragmenty wmurowano w podstawę ogrodzenia. Ocalał jeden grób sprzed wojny, z drewnianym rzeźbionym krzyżem pod daszkiem: Lore Koops z domu Göttsch, urodzonej 14 lipca 1884 i zmarłej 28 stycznia 1938 roku; na krzyżu wyryto „Hier ruht in Frieden” („Tu spoczywa w pokoju”). W październiku 2026 roku przy ogrodzeniu leżały też betonowe obramowania dawnych mogił.

Dawny kościół ewangelicki służy dziś jako rzymskokatolicki kościół filialny pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła.

Ciekocino — po niemiecku Zackenzin, w źródłach z 1437 roku Zakonczyno — należało do 1945 roku do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.), w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Wieś lokowano przywilejem z 24 czerwca 1362 roku na prawie chełmińskim, na 37 łanach, z których cztery wolne od czynszu otrzymał zasadźca; w 1437 roku liczono ich 23, z młynem wodnym i karczmą.

W 1628 roku wymieniano ją wśród wsi urzędowych; w 1658 roku przeszła do Krokowskich z Osiek i została przy nich do 1804 roku, a potem przeszła do von Jasmundów. Ciekocino należało — jako Zakęciny — do rozległej parafii w Osiekach, którą Fankidejski opisuje dla roku 1658 jako liczącą ponad dwadzieścia wsi, od Osiek i Sasina po Wierzchucino; Osieki biskup Wolski sprzedał w 1566 roku Ernestowi Wejherowi, a o tamtejszym kościele Fankidejski zanotował: „W następnym czasie zupełnie zaginął osiecki kościół”. Cramer notuje Gneomara Reinholda von Krockow, w 1731 roku kapitana oraz sędziego grodzkiego i ziemskiego, dziedzicznego pana na Zackenzin, Uhlingen i Osiekach.

W 1784 roku Ciekocino leżało dwie i pół mili na północ od Lęborka, nad strumieniem. Obok folwarku mieszkało pięciu gospodarzy, dwóch zagrodników i nauczyciel; był młyn wodny o jednym biegu, karczma i kuźnia — razem 18 dymów. Wieś należała do parafii w Osiekach Lęborskich (Ossecken).

W 1925 roku do wyznania ewangelickiego przyznawało się 419 spośród 441 mieszkańców, a spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zastał w gminie wiejskiej 138 ewangelików i ani jednego katolika. Druga pozycja o tej samej nazwie w spisie, z 216 ewangelikami, to obwód dworski, czyli dzisiejsze Ciekocinko, opisane osobno. Za czasów Schultza gmina wiejska liczyła 134 mieszkańców, a obszar dworski o powierzchni 766 hektarów — 274; obie jednostki należały do okręgu urzędowego w Sasinie.

Generalna wizytacja kościelna, która odbyła się między 3 a 16 czerwca 1887 roku, stwierdziła, że do świątyni bywa i po dwie mile drogi. Po niej utworzono w Ciekocinie wikariat obejmujący samo Ciekocino oraz Sasino, Słajszewo (Schlaischow), Biebrowo, Kurowo i Choczewko; wikary objął go w maju 1888 roku. Nowy kościół poświęcono 18 października 1891 roku. Samodzielną gminę kościelną z proboszczem erygowano dokumentem z 24 października 1902 roku, zatwierdzonym przez rejencję 31 października, z dniem 1 stycznia 1903 roku. Z parafii osieckiej przeniesiono do niej gminy i obszary dworskie Ciekocino, Słajszewo i Sasino oraz obszary dworskie Kurowo, Choczewko i Biebrowo. Późniejsze zmiany granic parafii zapisał konsystorz.

Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako siedzibę parafii i podaje 1996 dusz. Pastorem był Werner Benkendorff. Dokumentem z 29 listopada 1933 roku przeniesiono do Ciekocina z parafii w Łebie część miejscowości Stilo i dobra Bergensin, z dniem 1 kwietnia 1934 roku; 23 maja 1935 roku konsystorz sprostował ten akt, skreślając z niego dobra Bergensin, które ostatecznie do Ciekocina nie przeszły.

🟡 Źródła nie zgadzają się w kilku szczegółach. Miesiąc poświęcenia Franz Schultz podaje w dwóch miejscach inaczej: w rozdziale o dziejach kościelnych powiatu pisze o 18 października, w haśle o samej wsi — o 18 listopada; w obu wersjach dzień jest ten sam. Przynależność katolików podawana jest rozmaicie: parafia w Żarnowcu albo w Wierzchucinie, a spis z 1895 roku wskazuje Lębork.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie Nordow (ciekocinko.pl, kulturawlesie.pl); Franz Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 277 i 454; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 259; ksiądz Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880, s. 230; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern (spis powszechny z 2 XII 1895), s. 188–189 i 194–195; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943; oględziny terenowe i fotografie Dominiki Gzowskiej, 1–2 października 2026 roku; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1085; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 114.