Dziedzictwo › Katalog › Cisy

Cmentarz · powiat malborski

Cisy — cmentarz ewangelicki

niem. Stadtfelde

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Stadtfelde
Miejscowość
Cisy, gm. Malbork
Dawny powiat
Kreis Marienburg i. Westpr. (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
malborski
Po 1945
nieczynny
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki (relikt)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cisy, po niemiecku Stadtfelde, leżą w gminie Malbork, w powiecie malborskim. Według spisu z 1885 roku wieś należała do powiatu malborskiego (Kreis Marienburg) w rejencji gdańskiej. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył tu 110 mieszkańców: 61 ewangelików, 31 katolików i 18 osób zapisanych w rubryce innych chrześcijan, do której spis zaliczał między innymi mennonitów. Ewangelicy należeli do parafii w Malborku (Marienburg).

Karta cmentarza z maja 1985 roku (opracowanie: J. Gzowski) datuje założenie cmentarza słowami „przełom XIX/XX w”. Położenie karta opisuje tak: „cmentarz położony przy drodze dochodzącej do szosy Malbork-Tczew, naprzeciw sklepu GS. Otoczony ze wszystkich stron polami”. Powierzchnię karta podaje jako 0,06 hektara, a dawną przynależność wyznaniową określa jako „ewangelicki”. Jako najstarszy obiekt karta wymienia „kamień 1759 r.” i w zaleceniach zapisuje: „wyjaśnić pochodzenie kamienia z hoffmarkiem z 1759 r.”; na karcie naklejono też kartkę z odręcznym dopiskiem: „Kamień nagrobny przenieść do Lapidarium”.

Stan cmentarza w chwili sporządzenia karty: „cmentarz całkowicie zdewastowany”. Na karcie odnotowano: „Uze 11/72/ 1961 r”. W krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl) obiekt figuruje jako „cmentarz ewangelicki”, datowany na przełom XIX i XX wieku, z oznaczeniem „Obiekt nieistniejący”.

Na mapie topograficznej w skali 1:25 000 z 1906 roku (arkusz 1979 Gnojau) około 50 metrów od punktu atlasu stoi skrót „Khf.” (Kirchhof, cmentarz).

Źródła: karta cmentarza w Cisach, oprac. J. Gzowski, maj 1985, nr 15392 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl, obiekt 695968); Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Marienburg, s. 16, poz. 126; Meßtischblatt 1979 Gnojau, wydanie 1906 (egzemplarz IfL, mapywig).

Położenie: 54,0424° N, 18,9824° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (punkt obiektu w krajowej ewidencji zabytków (zabytek.pl, obiekt 695968), sprawdzony 6.11.2026 na ortofotomapie GUGiK; Meßtischblatt 1979 Gnojau, wydanie 1906, ma w tym miejscu znak cmentarza)

Źródła

  1. Karta cmentarza w Cisach, oprac. J. Gzowski, maj 1985, nr 15392 (Narodowy Instytut Dziedzictwa)
  2. zabytek.pl — Cisy, cmentarz ewangelicki, przełom XIX/XX w. (ewidencja zabytków)
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis z 1 XII 1885, Kreis Marienburg, s. 16, poz. 126 „Stadtfelde”
  4. Meßtischblatt 1979 Gnojau, wydanie 1906 (egzemplarz IfL, mapywig)

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1203
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.