DziedzictwoKatalog › Czysta

Cmentarz · powiat słupski

Czysta — cmentarz poewangelicki

niem. Wittbeck (Familienfriedhof / cmentarz rodowy von Bandemer)

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Wittbeck (Familienfriedhof / cmentarz rodowy von Bandemer)
Miejscowość
Czysta, gm. Smołdzino
Dawny powiat
Kreis Stolp
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Groß Garde (parafia ewangelicka Gardna Wielka), Kirchenkreis Stolp-Altstadt
Dziś
teren dawnego cmentarza, inny użytek

Czysta (do 1945 Wittbeck) — wieś w dawnym Amtsbezirk Schmolsin (Smołdzino), Kreis Stolp, rej. Köslin, prow. Pomorze. Ludność do 1945 ewangelicka (luterańska), należała do parafii ewangelickiej Gardna Wielka (Kirchspiel Groß Garde, Kirchenkreis Stolp-Altstadt); w 1925 r. mieszkał tu 1 katolik. Wieś leży w rejonie słowińskim nad jez. Gardno — Groß Garde było jedną z parafii, w których do XIX w.

rozbrzmiewały kazania i pieśni po słowińsku/kaszubsku. Obiekt CM-0709 to cmentarz rodowy von Bandemerów (z powiązaniami von Arnim), założony przez Wilhelma von Bandemer (ok. 1804–1815) na wzniesieniu przy północnym skraju wsi: prostokąt ok. 12,5 × 14,5 m, obwałowany głazami do 1 m. We wsi istniał też większy cmentarz gminny (ewangelicki, XIX w., ~1200 m², zamknięty 1973). 9 III 1945 wieś zajęła bez walki Armia Czerwona, ludność niemiecką wysiedlono. Zachowane: obramowanie z głazów, granitowe cokoły, fragmenty żeliwnych krzyży i tablic.

Położenie: 54,6228° N, 17,1425° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Czysta (Smołdzino) — Wikipedia (de): Wittbeck, Kirchspiel Groß Garde, Amtsbezirk Schmolsin, dane demograficzne, 1945
  2. Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Czysta (Wittbeck): dwa cmentarze, cmentarz rodowy von Bandemer, współrzędne, opis
  3. Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — gmina Smołdzino (lista miejscowości)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.