Dziedzictwo › Katalog › Czysta
Cmentarz · powiat słupski
Czysta — cmentarz poewangelicki
niem. Wittbeck
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Wittbeck
- Miejscowość
- Czysta, gm. Smołdzino
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Garde (Gardna Wielka), Kirchenkreis Stolp-Altstadt (Słupsk – Stare Miasto)
- Dziś
- teren dawnego cmentarza, inny użytek
Czysta (niem. Wittbeck) to dawna wieś w Landkreis Stolp (rejencja koszalińska, Prowincja Pomorze), położona nad jeziorem Gardno w rdzeniowo luterańskim regionie słowińskim. Miejscowość nie miała własnego kościoła — należała do ewangelickiej parafii Groß Garde (Gardna Wielka) w dekanacie Stolp-Altstadt, potwierdzonej już w 1819 r. Parafia ta była jednym z ośrodków słowińskich, gdzie kazania i pieśni głoszono po słowińsku/kaszubsku do XIX w. W Czystej zachowały się dwa cmentarze ewangelickie: Cmentarz I (XIX w.) oraz mniejszy Cmentarz II (I poł. XIX w., ok.
181 m²), założony przez Wilhelma von Bandemera na „Pańskim Wzgórzu", z pochówkami rodzin von Bandemer i von Arnim. Przed 1945 r. wieś liczyła 271 mieszkańców. 9 III 1945 weszły wojska sowieckie (9 zabitych, 30 zaginionych); ludność wysiedlono. Cmentarz I zlikwidowano urzędowo 28 VIII 1973 (254 groby); do dziś przetrwały m.in. kamienie graniczne, fundamenty granitowe i sześć żeliwnych krzyży.
Źródła
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — Czysta (Wittbeck)
- Meyers Gazetteer — Wittbeck 2)
- Stolper Heimatkreise — Kirchspiel Groß Garde (wykaz miejscowości 1819)
- Czysta, Pomeranian Voivodeship — Wikipedia
- Meyers Gazetteer — Gross Garde
- Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim (PDF)