Damno — cmentarz ewangelicki na północ od wsi, dziś komunalny

W Damnie były dwa cmentarze ewangelickie: przykościelny na wzgórzu w centrum wsi i parafialny na północ od niej. Ten drugi pełni dziś funkcję cmentarza komunalnego. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego datuje go na drugą połowę XIX wieku i notuje powiększenie po 1945 roku. Cmentarz zajmuje znaczny obszar i częściowo zachował dawny układ z podziałem na kwatery. W tym miejscu współczesne zagospodarowanie sąsiaduje z pierwotnym starodrzewem.

Damno, do 1945 roku Dammen, leżało w powiecie słupskim. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku kościół parafialny w Damnie, po niemiecku Dammen, należał do synodu słupskiego. W 1784 roku Damno liczyło 29 dymów; mieszkali tu pastor i zakrystian, a do dóbr należała owczarnia Gloddow. Do kościoła należały między innymi Bobrowniki, Grapice, Głuszyno, Damnica, Bięcino, Świecichowo, Lipno, Drzeżewo i Wiatrowo.

Spis duchownych Pomorza Müllera prowadzi listę tutejszych pastorów od Michała Zelacka, ordynowanego w 1563 roku przez Edelinga w Kołobrzegu i sprawującego urząd w 1612. Jeden z jego następców, Michael Birr, powołany w 1689 roku, urodził się w Damnie w 1660 jako syn krawca, poddanego tutejszych dóbr, a studiował dzięki wsparciu miejscowych dziedziców. Michael Benjamin Rahtz, pastor od 1751 roku, zmarł 9 maja 1796 jako senior synodu. Patronat należał do właścicieli dóbr Damno i Łebień (Labehn): Müller notuje, że w 1818 roku pastora powołali tu wspólnie von Mitzlaff na Damnie i von Kösteritz na Łebieniu, a Karl-Heinz Pagel wymienia jako patronów — z jednym głosem każdy — właścicieli Damna z rodu von Livonius, który miał majątek w XX wieku, i Łebienia z rodu von Kleist.

Wieś była siedzibą parafii w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto w Kościele unii staropruskiej. Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 4674 dusze i kaplicę prywatną w Hebron-Damnitz (Damnica), oddaloną o 5 kilometrów. Pastorem był Magnus Erdmann. W 1940 roku parafia liczyła około 4900 wiernych z czternastu wsi.

W latach 1878–1879 wzniesiono obecny kościół, neogotycki, z czerwonej cegły; są w nim ołtarz z 1708 roku, epitafium z 1705, szesnastowieczna chrzcielnica i kielich z 1622. Tetzner podaje, że trzeci ze starych dzwonów nosił napis „int iar na der bort christi 1546”.

Do końca XVIII wieku głoszono w Damnie kazania po kaszubsku. Wobeser wyliczał tę wieś około 1778 roku wśród parafii powiatu słupskiego, w których obok niemieckiego mówiono „mową będącą złą polszczyzną”, a Tetzner kładzie koniec tych kazań około 1795 roku. Za czasów Tetznera, u schyłku XIX wieku, pamięć o Kaszubach w Damnie wygasła.

Słownik geograficzny notuje 389 mieszkańców, a spis z 2 grudnia 1895 roku ujmuje wieś w dwóch pozycjach.

Wieś zajęto bez walki w nocy z 8 na 9 marca 1945 roku, a ludność niemiecką wysiedlono z niej w 1946 roku. W Damnie kościół przejęli katolicy — dziś jest to kościół parafialny pod wezwaniem świętych Szymona i Judy Tadeusza.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 957; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, Stettin 1912, s. 492–493; Franz Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 28; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 957–958; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 170.