Dziedzictwo › Katalog › Darnowo

Cmentarz · powiat słupski

Darnowo — cmentarz ewangelicki

niem. Börnen

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Börnen
Miejscowość
Darnowo, gm. Kępice
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Treten (dziś Trzebielino), Kirchenkreis Schlawe, Kirchenprovinz Pommern
Po 1945
cmentarz zlikwidowany
Dziś
teren zalesiony; po cmentarzu nie ma śladu
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Darnowie (do 1945 roku Börnen) leżał przy szosie do Broczyny, wśród pól uprawnych i łąk. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje go jako założenie na planie prostokąta, z budynkiem kaplicy usytuowanym centralnie przy północnej granicy, od strony drogi. Dziś nie ma po nim śladu: teren zalesiono, kaplica i pomniki nagrobne zniknęły, starodrzew usunięto. W latach osiemdziesiątych XX wieku, przy pracach ewidencyjnych prowadzonych na zlecenie słupskiego Biura Badań i Dokumentacji Zabytków, natrafiono tu na kamienny krzyż z fragmentami inskrypcji ułożonej z przestrzennych żeliwnych liter. Monografia nazywa to rzadkością: większość takich napisów wtedy nie istniała.

Wieś leżała w dawnym powiecie miasteckim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze, i wchodziła w skład lenna rodu Zitzewitz. W 1818 roku mieszkało tu 48 osób, w latach 1910–1925 od około 190 do 204. Mieszkańcy byli w większości ewangelikami i należeli do parafii ewangelickiej w Dretyniu, po niemiecku Treten; nieliczni katolicy — do parafii w Miastku. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał tu 245 ewangelików. W Dretyniu mieściły się także urząd stanu cywilnego i siedziba okręgu administracyjnego, któremu wieś podlegała. Własnego kościoła Darnowo nie miało.

Na początku marca 1945 roku miejscowość zajęła Armia Czerwona; ludność niemiecką wysiedlono, a wieś przeszła do Polski.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Darnowo, po niemiecku Börnen — wieś chłopska należąca do majątku Broczyna — było przypisane do kościoła w Broczynie (Brotzen), filii Dretynia, w synodzie sławieńskim.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 786; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Kępice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, s. 102 (hasło Darnowo); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku.

Położenie: 54,1474° N, 16,9316° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz Meßtischblatt 529 : Brotzen, 1932 (SLUB 10005502), wydanie Brotzen. - Hrsg. 1877, Nachtr. 1919. - 1:25000. - [Berlin]: Reichsamt für Landesaufnahme, 1932. - 1 Kt. (znak cmentarza))

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gmina Kępice — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 786
  5. Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Kępice na lata 2022–2025, uchwała nr XXX/325/2021 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 23 grudnia 2021 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2022, poz. 201, s. 40, 47

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0566
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.