Dziedzictwo › Katalog › Dębnica Kaszubska
Cmentarz · powiat słupski
Dębnica Kaszubska — cmentarz parafialny (ewangelicki)
niem. Rathsdamnitz (evangelischer Friedhof)
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Rathsdamnitz (evangelischer Friedhof)
- Miejscowość
- Dębnica Kaszubska
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem

Dębnica Kaszubska, do 1945 roku Rathsdamnitz, miała dwa cmentarze: przykościelny, wokół kościoła w centrum wsi, i ten — parafialny. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje go jako założenie czterokwaterowe z kaplicą cmentarną, urządzone w północnej części wsi, przy drodze głównej. Cmentarz służy do dziś mieszkańcom Dębnicy i okolic. Jeszcze niedawno można było na nim rozpoznać miejsca zagospodarowane nagrobkami sprzed 1945 roku. U wejścia zachowała się ceglana kaplica o prostej bryle i oszczędnym detalu architektonicznym; na zdjęciu z 1995 roku widać za nią jakby drugą bramę, z polskim napisem „Spoczywaj w pokoju”.
W 1784 roku Dębnica należała do dóbr miasta Słupska i leżała półtorej mili na południe-południowy wschód od niego, między wzgórzami i lasami, przy trakcie do Bytowa. Przy dwóch folwarkach mieszkali pastor, zakrystian i kolon pastora, pięciu gospodarzy, trzech zagrodników i dwóch chałupników-budników; była papiernia napędzana wodą Skotawy (Schottow), młyn wodny i karczma — wszystkie na czynszu dziedzicznym — a także tartak, kuźnia i torfowisko; razem 26 dymów.
Kościół był macierzysty w synodzie słupskim; jego filią był dom modlitwy w Podwilczynie, a należał do niego także miejski las Loitz. Brüggemann dodaje, że część wsi kupili w 1485 roku razem z magistratem także „die Vorsteher des Hauses des heil. Geistes daselbst” — przełożeni słupskiego Domu Świętego Ducha.
Wieś była od 1517 roku w całości własnością rady miejskiej Słupska. Kościół wzniesiono tu w 1584 roku; był siedzibą parafii ewangelickiej pod patronatem słupskiego magistratu. Spis parafii pomorskich z 1932 roku podaje dla parafii 4050 dusz i filię w Podewilshausen (Podwilczyn), oddaloną o 10 kilometrów. Pastorem był Siegfried Harnisch. W 1940 roku parafia liczyła około 3900 wiernych.
Karl-Heinz Pagel podaje, że konrektor Albrecht został wysiedlony 5 lipca 1947 roku; do czasu swojego wyjazdu pochował ponad 60 osób. Po 1945 roku parafia ewangelicka przestała istnieć, a cmentarz przejęła parafia rzymskokatolicka świętego Jana Chrzciciela.
Źródła: K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 45, hasło Dębnica Kaszubska; E. Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Teil II, Stettin 1912, s. 470; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern. Zeugnisse seiner deutschen Vergangenheit”, Lubeka 1989, hasło Rathsdamnitz, s. 800–808; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 928; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 174–175.
⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna. (OpenStreetMap, obiekt cmentarza (landuse=cemetery) w północnej części wsi — zgodny z opisem monografii powiatu słupskiego („w części północnej, przy drodze głównej”); do potwierdzenia w terenie)
Źródła
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Dębnica Kaszubska
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 928
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 174–175
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-1136
- Stan weryfikacji
- do dalszego sprawdzenia w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka