Dobieszewo — cmentarz ewangelicki

Cmentarzy było w Dobieszewie trzy, a dwa z nich sąsiadują ze sobą bezpośrednio. Na planie miejscowości z lat 1889–1891 zaznaczono tylko jedno kwadratowe założenie — dzisiejszą część południową. Tablic inskrypcyjnych zachowało się niewiele. Oba pełnią dziś funkcję cmentarza parafialnego; teren urządzono na nowo, a z pierwotnego zagospodarowania zostały graniczne nasadzenia świerkowe.

W 1995 roku, przy porządkowaniu terenu, pozostałości dawnych żeliwnych krzyży i starych kamiennych nagrobków zebrano i złożono w jednym z narożników cmentarza.

Trzecim, najstarszym, był cmentarz przykościelny. Z niego został tylko starodrzew; kamienie nagrobne usunięto, a przy budowie parkingu cmentarz został częściowo naruszony.

Kościół zachował się do dziś — dawniej ewangelicki, obecnie katolicki pod wezwaniem świętego Stanisława. Ma konstrukcję szkieletową z ceglanym wypełnieniem i pochodzi z odbudowy po pożarze z 1715 roku. Miejscowego proboszcza wzmiankowano tu w 1385 roku. Do rejestru zabytków wpisano kościół 8 czerwca 1960 roku pod numerem A-185.

W 1784 roku Dobieszewo liczyło 22 dymy; mieszkali tu pastor i zakrystian. Kościół był macierzysty w synodzie słupskim, pod wspólnym patronatem właścicieli dóbr Dobieszewo, Sorkow, Podel i Domaradz; należały do niego między innymi Dobra, Łabiszewo, Starnice, Borzęcino i obie wsie Crien.

Dobieszewo, po niemiecku Groß Dübsow, było wsią w powiecie słupskim na Pomorzu. Wcześniej filia parafii w Gardnie Wielkiej, Dobieszewo stało się ośrodkiem samodzielnej parafii ewangelickiej. Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako siedzibę tej parafii i podaje 3200 dusz, kaplicę w Dumröse (Domaradz), oddaloną o 9 kilometrów, oraz miejsce kazań w Krien, oddalone o 7 kilometrów. Pastorem był Hugo Scheel.

W 1940 roku parafia obejmowała osiem miejscowości i liczyła około 3200 parafian; należała wtedy do okręgu Słupsk-Stare Miasto. Po 1945 roku ludność ewangelicką wysiedlono.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Pagel podaje dla odbudowy kościoła 1815 rok, a data na chorągiewce wskazuje 1779.

Źródła: wojewódzka i gminna ewidencja zabytków; karty ewidencyjne Narodowego Instytutu Dziedzictwa; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, hasło Dobieszewo; Dobieszewo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (cmentarze.slupsk.pl); K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Groß Dübsow; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 960; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 171.