Dziedzictwo › Katalog › Dobra
Cmentarz · powiat słupski
Dobra — cmentarz ewangelicki
niem. Daber
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Daber
- Miejscowość
- Dobra, gm. Dębnica Kaszubska
- Dawny powiat
- Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Dübsow (Dobieszewo), Kirchenkreis Stolp-Altstadt, Kościół Ewangelicki Unii Staropruskiej
- Po 1945
- nieczynny
- Dziś
- Cmentarz ewangelicki (nieczynny)

W Dobrej, po niemiecku Daber, zachował się nieczynny cmentarz ewangelicki, około 600 metrów na południowy wschód od wsi. Założono go wśród pól, dziś otacza go las i teren jest dostępny częściowo, ale układ rzędów nagrobków pozostał czytelny, a najstarsze pochówki leżą w części północnej. Cmentarz ma plan trapezu i powierzchnię około 3100 metrów kwadratowych; w 1928 roku poszerzono go od południa, a datę wyryto na kamieniu wkomponowanym w ogrodzenie graniczne.
W 1784 roku Dobra liczyła 15 dymów i miała nauczyciela; gospodarczo należała do dóbr Klein-Podel, a kościelnie do synodu słupskiego. Zachowały się kamienny mur, 63 granitowe podstawy krzyży żeliwnych, 9 nagrobków granitowych, liczne obrysy mogił oraz fragmenty kamiennych pomników i żeliwnych krzyży. Najstarszy pochówek datowany jest rozbieżnie: dokumentacja terenowa wskazuje nagrobek z 1855 roku, monografia cmentarzy powiatu słupskiego — fragment żeliwnego krzyża z lipca 1872 roku. W jednym z narożników stoi rząd kilku kamieni nagrobnych z wyrytymi znakami krzyża; wszystkie pochodzą z powojennych lat czterdziestych XX wieku.
Dobra, wzmiankowana od 1485 roku, była wsią ewangelicką w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Własnego kościoła nie miała — należała do parafii ewangelickiej w Dobieszewie (Groß Dübsow) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto Kościoła Unii Staropruskiej. W spisie z 1819 roku i w spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku przynależność tę poświadczono. Lista dobieszewskich duchownych sięga 1573 roku, gdy urząd objął Liborius Körner, ordynowany przez biskupa pomezańskiego; za jednego z jego następców, Michaela Gutzeviusa, 24 czerwca 1715 roku kościół parafialny spłonął wraz ze wszystkimi budynkami plebańskimi.
W spisie z 1895 roku Dobrą ujęto w dwóch wierszach: gmina wiejska liczyła 241 ewangelików i 24 osoby innych wyznań chrześcijańskich, obwód dworski — 60 ewangelików; katolików nie zapisano w żadnym z nich.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — gmina Dębnica Kaszubska; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, hasło Groß-Dübsow, s. 493–494; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 48; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Daber; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 957.
Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1670 Budow (SLUB 10005660), wydanie 1938 (hrsg. 1877, Nachtr. 1919, red. Änd. 1938) (znak cmentarza))
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim — gmina Dębnica Kaszubska
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Dobra (s. 48 druku)
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912, hasło Groß-Dübsow, s. 493
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, powiat Stolp, pozycje 14 (s. 168) i 172 (s. 176)
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 957
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Daber
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0837
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka