Dziedzictwo › Katalog › Elbląg-Próchnik
Kościół · miasto Elbląg
Elbląg-Próchnik — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Antoniego)
niem. Dörbeck (evangelische Kirche)
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Dörbeck (evangelische Kirche)
- Czas budowy
- 1360, 1905 (rejestr zabytków)
- Miejscowość
- Elbląg-Próchnik
- Dawny powiat
- Landkreis Elbing (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- miasto Elbląg
- Po 1945
- przejęty przez katolików
- Dziś
- kościół rzymskokatolicki parafialny św. Antoniego
W Próchniku, po niemiecku Dörbeck, dziś w granicach Elbląga, stoi kościół, który do 1945 roku był ewangelickim kościołem filialnym parafii w Łęczu. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje we wsi Dörbeck, liczącej wtedy 301 mieszkańców, w tym 279 luteranów i 22 katolików, jeden luterański kościół filialny, którego kościołem macierzystym było Łęcze.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku wymienia gminę kościelną Próchnik, liczącą 1587 dusz, pod patronatem królewskim; obsługiwał ją pastor z Łęcza, razem z gminami kościelnymi Łęcze i Tolkmicko.
Rejestr zabytków województwa warmińsko-mazurskiego notuje w Elblągu-Próchniku kościół parafialny pod wezwaniem świętego Antoniego, z datami 1360 i 1905, wpisany pod numerem 66/16 z 30 maja 1957 roku. Według Roberta Ziemiańskiego nieczynny kościół w Próchniku, należący po wojnie do parafii w Łęczu, odremontowano przy wsparciu finansowym kurii biskupiej w Olsztynie, a 2 grudnia 1957 roku poświęcił go biskup Tomasz Wilczyński.
Źródła: „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 4–5, nr 31; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 29; rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku, s. 31 (Elbląg-Próchnik, kościół, numer 66/16 z 30 maja 1957 roku); R. Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” 2, 2000, s. 191.
Pinezka wskazuje obiekt. (OpenStreetMap way/284217911 „Kościół pw. Świętego Antoniego”, ul. Strumykowa 38, środek obrysu wg karty kandydata z 11.11.2026; kontrola: wezwanie zgodne z rejestrem NID (nr 66/16), jedyny kościół w Próchniku)
Źródła
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 4–5, nr 31
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 29
- rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku (Elbląg – Próchnik, nr 66/16)
- R. Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” 2, 2000, s. 191
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- KOS-0583
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka