Dziedzictwo › Katalog › Elbląg-Próchnik

Kościół · miasto Elbląg

Elbląg-Próchnik — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Antoniego)

niem. Dörbeck (evangelische Kirche)

Rodzaj
kościół (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Dörbeck (evangelische Kirche)
Czas budowy
1360, 1905 (rejestr zabytków)
Miejscowość
Elbląg-Próchnik
Dawny powiat
Landkreis Elbing (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
miasto Elbląg
Po 1945
przejęty przez katolików
Dziś
kościół rzymskokatolicki parafialny św. Antoniego

W Próchniku, po niemiecku Dörbeck, dziś w granicach Elbląga, stoi kościół, który do 1945 roku był ewangelickim kościołem filialnym parafii w Łęczu. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje we wsi Dörbeck, liczącej wtedy 301 mieszkańców, w tym 279 luteranów i 22 katolików, jeden luterański kościół filialny, którego kościołem macierzystym było Łęcze.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku wymienia gminę kościelną Próchnik, liczącą 1587 dusz, pod patronatem królewskim; obsługiwał ją pastor z Łęcza, razem z gminami kościelnymi Łęcze i Tolkmicko.

Rejestr zabytków województwa warmińsko-mazurskiego notuje w Elblągu-Próchniku kościół parafialny pod wezwaniem świętego Antoniego, z datami 1360 i 1905, wpisany pod numerem 66/16 z 30 maja 1957 roku. Według Roberta Ziemiańskiego nieczynny kościół w Próchniku, należący po wojnie do parafii w Łęczu, odremontowano przy wsparciu finansowym kurii biskupiej w Olsztynie, a 2 grudnia 1957 roku poświęcił go biskup Tomasz Wilczyński.

Źródła: „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 4–5, nr 31; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 29; rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku, s. 31 (Elbląg-Próchnik, kościół, numer 66/16 z 30 maja 1957 roku); R. Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” 2, 2000, s. 191.

Położenie: 54,2461° N, 19,4580° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (OpenStreetMap way/284217911 „Kościół pw. Świętego Antoniego”, ul. Strumykowa 38, środek obrysu wg karty kandydata z 11.11.2026; kontrola: wezwanie zgodne z rejestrem NID (nr 66/16), jedyny kościół w Próchniku)

Źródła

  1. „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 4–5, nr 31
  2. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 29
  3. rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku (Elbląg – Próchnik, nr 66/16)
  4. R. Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” 2, 2000, s. 191

Metryczka

Identyfikator w atlasie
KOS-0583
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.