Gąbino — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Gąbinie, datowany w krajowej ewidencji zabytków na drugą połowę XIX wieku, leży przy drodze głównej w stronę Komnina, na północny wschód od dawnej zwartej zabudowy wsi. Ma nieregularny kształt zbliżony do trójkąta, z wejściem od południa, i jest obwiedziony niskim wałem z ciosów kamiennych. Cmentarz ma zatarte kwatery; z dawnych nagrobków zostały ułamki, a wśród nich niewielka figurka modlącego się aniołka. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego stwierdza, że jedyne w pełni zachowane mogiły to pochówki po 1945 roku.

Gąbino — do 1945 roku Gambin — było wsią i majątkiem rycerskim (Rittergut) rodu von Bandemer, trzymanym w lennie od 1403 do 1945 roku. Leżało w powiecie słupskim (Kreis Stolp), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Gąbino miało nauczyciela (Schulmeister) i leżało w synodzie słupskim. W 1784 roku Gąbino liczyło 18 dymów.

W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku wykazano w obwodzie dworskim 165 ewangelików i 5 katolików, a w gminie wiejskiej 187 ewangelików i ani jednego katolika.

Wieś należała do parafii ewangelickiej w Gardnie Wielkiej (Groß Garde); tam kazania po kaszubsku, czyli po słowińsku, głoszono do około 1845 roku. Dnia 1 maja 1912 roku Gąbino stało się w obrębie tej parafii samodzielną gminą kościelną, a w latach 1913–1914 stanął we wsi kościół ewangelicki. Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako gminę kościelną parafii w Groß Garde, oddaloną od Groß Garde o 7 kilometrów, a dla całej parafii podaje 3600 dusz. Pastorem był Wilhelm Kypke.

Po 1945 roku przejął go Kościół katolicki; dziś jest to kościół filialny pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Katolicy podlegali przed wojną parafii w Słupsku.

Po południu 8 marca 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona; ludność niemiecką wysiedlono, a majątek przeszedł w ręce państwowego gospodarstwa rolnego.

Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; krajowa ewidencja zabytków, zabytek.pl, obiekt 694339; Karl-Heinz Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, s. 471–474; Franz Tetzner, „Die Slowinzen und Lebakaschuben”, Berlin 1899; Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 224; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 963; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 171.