Dziedzictwo › Katalog › Gdańsk
Kościół · powiat Gdańsk (m. na prawach powiatu)
Gdańsk — kościół Zbawiciela na Zaroślaku
niem. Salvatorkirche
- Rodzaj
- kościół (dawny ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Salvatorkirche
- Czas budowy
- 1697 — prostota form, bez wieży, galeria zachodnia (architektura protestancka)
- Miejscowość
- Gdańsk
- Dawny powiat
- Danzig
- Po 1945
- zburzony
- Dziś
- zachowana podstawa wieży (trwała ruina; kościół zburzony 1945)
Salvatorkirche (Kościół Zbawiciela) na Zaroślaku (niem. Petershagen), luterański ośrodek kaznodziejski przedmieścia Gdańska, od początku ewangelicki. Pierwszy drewniany zbór wzniesiono w latach 1633–1635 (proj. Rajnold de Clerck); w 1656 rozebrano go przed obroną miasta przed Szwedami. Nowy kościół szachulcowy zbudowano w latach 1695–1697 (budowniczy Barthel Ranisch, najprawdopodobniej wg projektu Petera Willera); wieżę ukończono w 1697. Świątynia (dł.
42,7 m, szer. 12,9 m) mieściła organy z 1738 i przyjmowała do 8000 komunikantów rocznie. Była remontowana (1742, 1826) i wielokrotnie niszczona podczas oblężeń (1734, 1807, 1813), a w latach 1807–1813 służyła Francuzom za magazyn prochu. W marcu 1945 uległa niemal całkowitemu zniszczeniu; ocalała podstawa wieży do II kondygnacji, w 1965 zabezpieczona jako trwała ruina (zabytek nr rej. 423, 1971). Od 1998 wieża należy do parafii ewangelicko-augsburskiej; dziś mieści siedzibę firmy „Nieruchomości-Baszta".
